ક્રૂડ ઓઇલમાં સતત ત્રીજા દિવસે ઉછાળો, બ્રેન્ટ $96.63 પ્રતિ બેરલ પાર
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી સૈન્ય તણાવ વધતાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત ત્રીજા સત્રે વધ્યા છે. હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી પુરવઠો ખોરવાવાની આશંકાએ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં જોખમ વધાર્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ થતાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત ત્રીજા સત્રે તેજી જોવા મળી છે. 2 સપ્ટેમ્બરે બ્રેન્ટ ક્રૂડ $1.98 એટલે કે 2.09% વધીને $96.63 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્યું, જ્યારે WTI ક્રૂડ $1.55 એટલે કે 1.72% વધીને $91.77 પ્રતિ બેરલ થયું. મંગળવારે પણ બ્રેન્ટમાં આશરે 4.6%નો ઉછાળો નોંધાયો હતો. બજારમાં મુખ્ય ચિંતા એ છે કે જો સંઘર્ષ વધુ લાંબો ચાલે તો હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી થતા વૈશ્વિક તેલ પરિવહન પર વધુ અસર પડી શકે છે.
હોર્મુઝ જળસંધિ પર બજારની નજર
હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા પરિવહન માર્ગોમાંનું એક છે. સંઘર્ષ પહેલાં વૈશ્વિક તેલ અને LNG વેપારનો લગભગ પાંચમો ભાગ આ માર્ગથી પસાર થતો હતો.આ કારણે વિસ્તારમાં સૈન્ય કાર્યવાહી, જહાજોની સુરક્ષા અથવા માઇન સંબંધિત કોઈપણ જોખમ સીધું ક્રૂડના ભાવમાં જોવા મળે છે.
અમેરિકા અને ઈરાનના પરસ્પર દાવા
અમેરિકાનો આરોપ છે કે ઈરાને હોર્મુઝ વિસ્તારમાં સમુદ્રી માઇન બિછાવવાનો પ્રયાસ કર્યો અને અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાને નિશાન બનાવ્યું. તેના જવાબમાં અમેરિકી સેનાએ ઈરાનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, રડાર નેટવર્ક અને માઇન મૂકવા સાથે જોડાયેલા સ્થળો પર હુમલા કર્યાનો દાવો કર્યો છે. બીજી તરફ ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે અમેરિકી સૈન્ય સુવિધાઓને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો છે. અહેવાલોમાં જોર્ડન, બહેરિન અને કુવૈતમાં અમેરિકી સૈન્ય સુવિધાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
હોર્મુઝમાંથી 17 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ પસાર થયાનો અમેરિકાનો દાવો
અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટના જણાવ્યા મુજબ સોમવારે આશરે 17 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી પસાર થયું હતું. તેમણે આ આંકડાને આધારે ઈરાન પાસે જળમાર્ગ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવાના દાવાને પડકાર્યો હતો. બજાર માટે જોકે મુખ્ય પ્રશ્ન હાલના એક દિવસના પરિવહન કરતાં વધુ એ છે કે લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ ચાલે તો ટેન્કર અવરજવર અને વૈશ્વિક પુરવઠો કેટલો પ્રભાવિત થાય.
વાતચીતનો રસ્તો હજી ખુલ્લો
સૈન્ય તણાવ વચ્ચે રાજદ્વારી ઉકેલની શક્યતા સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ નથી. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને SCO બેઠકમાં જણાવ્યું કે જો વોશિંગ્ટન જૂનમાં થયેલા MoUની શરતો તરફ પાછું ફરે તો તેહરાન પણ વાતચીતની દિશામાં આગળ વધવા તૈયાર છે. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી વાતચીત શરૂ થાય અને હોર્મુઝમાં જહાજ પરિવહન અંગેનું જોખમ ઘટે તો ક્રૂડના ભાવમાં હાલ ઉમેરાયેલું જોખમ પ્રીમિયમ ઘટી શકે છે.


