નિવૃત્તિ પછી માત્ર ઘર નહીં, સંભાળ પણ: ભારતમાં Senior housing બજાર $11.43 અબજ પહોંચવાનો અંદાજ

ભારતમાં નિવૃત્તિ પછીના જીવન માટે ઘરની પસંદગી બદલાઈ રહી છે. વરિષ્ઠ નાગરિકો સ્વતંત્રતા સાથે તબીબી સંભાળ, સુરક્ષા અને સામાજિક જોડાણ ધરાવતી રહેણાક વસાહતો તરફ વળી રહ્યા છે. રિયલ એસ્ટેટ કંપની Square Yardsના રિપોર્ટ મુજબ, આ માંગ સિનિયર હાઉસિંગ બજારને આગામી પાંચ વર્ષમાં બમણાથી વધુ વિસ્તારી શકે છે. મોટા શહેરો ઉપરાંત વડોદરા જેવા ટિયર-ટુ શહેરો અને ધાર્મિક સ્થળોમાં પણ તકો ઊભી થઈ રહી છે.

નિવૃત્તિ પછી ક્યાં રહેવું—આ પ્રશ્નનો જવાબ હવે માત્ર ઘરનું કદ કે શહેરનું નામ જોઈને અપાતો નથી. હોસ્પિટલ કેટલી નજીક છે, જરૂર પડે ત્યારે મદદ કોણ કરશે, રોજિંદા જીવનમાં કેટલી સ્વતંત્રતા મળશે અને વાતચીત કરવા સમવયસ્ક લોકો હશે કે નહીં—આ બાબતો પણ ઘરની પસંદગીનો ભાગ બની રહી છે. આ બદલાતી જરૂરિયાતો ભારતમાં સિનિયર હાઉસિંગના બિઝનેસને નવી દિશા આપી રહી છે. પ્રોપટેક કંપની Square Yardsના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતનું સિનિયર હાઉસિંગ બજાર 2026માં અંદાજિત $4.31 અબજથી વધીને 2031 સુધીમાં $11.43 અબજ સુધી પહોંચી શકે છે. એટલે પાંચ વર્ષમાં બજારનું કદ આશરે 2.65 ગણું થવાનો અંદાજ છે.

“Expanding Horizons: The Next Growth Markets for Senior Living in India” નામના રિપોર્ટમાં આગામી તબક્કાની વૃદ્ધિ માટે 15 પ્રાથમિકતા ધરાવતા શહેરો ઓળખવામાં આવ્યા છે. તેમની પસંદગીમાં આરોગ્યસેવાની ઉપલબ્ધતા, કનેક્ટિવિટી, પરવડે તેવા ભાવ, હવામાન અને સામાજિક માળખા જેવા પરિબળોનું મૂલ્યાંકન કરાયું છે.

પરિવારનું માળખું બદલાતાં રહેઠાણની જરૂરિયાત બદલાઈ

નાના પરિવારોનું વધતું પ્રમાણ, કામ માટે સ્થળાંતર અને બદલાતી ઘરેલુ વ્યવસ્થા સિનિયર લિવિંગની માંગને ટેકો આપી રહ્યાં છે. પરંપરાગત પારિવારિક સહાયનું માળખું બદલાય ત્યારે વરિષ્ઠ નાગરિકો એવી વસાહતો શોધે છે જ્યાં તેઓ પોતાની રીતે જીવી શકે અને જરૂર પડે ત્યારે મદદ મેળવી શકે. રિપોર્ટ મુજબ, તેમની અપેક્ષા માત્ર રહેવાની જગ્યા સુધી મર્યાદિત નથી. સુરક્ષા, આરોગ્યસેવા અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે રોજિંદા નિર્ણયોમાં સ્વતંત્રતા જાળવી શકાય તેવી વ્યવસ્થા મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે.

ટિયર-ટુ શહેરોમાં નવી તક

બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, પુણે અને ચેન્નાઈ જેવા સ્થાપિત બજારોનું મહત્વ યથાવત છે. જોકે, નિવૃત્તિ માટેનું રહેઠાણ શોધતા લોકોની પસંદગી હવે મોટા શહેરોની બહાર પણ વિસ્તરી રહી છે. Square Yardsએ કોઇમ્બતુર, વડોદરા, નાશિક, કોચી અને મૈસૂરને સંભવિત વૃદ્ધિ કેન્દ્ર તરીકે ઓળખ્યાં છે. રિપોર્ટ મુજબ, પ્રમાણમાં પરવડે તેવા ઘર, સુધરતી આરોગ્ય સુવિધાઓ અને ઓછી દોડધામવાળી જીવનશૈલી આ શહેરોને આકર્ષક બનાવે છે.

ધાર્મિક શહેરો પણ નિવૃત્તિનું સરનામું બની શકે

અયોધ્યા, વારાણસી, હરિદ્વાર અને તિરુપતિને રિપોર્ટમાં અલગ પ્રકારના સિનિયર લિવિંગ બજાર તરીકે ઓળખવામાં આવ્યાં છે. ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક જોડાણ ધરાવતા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આ શહેરોમાં રહેવું વધારાનું આકર્ષણ બની શકે છે. આ સ્થળો નિવૃત્તિ પછીના કાયમી રહેઠાણ ઉપરાંત સેકન્ડ હોમ માટે પણ માંગ મેળવી શકે છે. અહીં ઓળખીતું સાંસ્કૃતિક વાતાવરણ અને સમુદાય સાથેનું જોડાણ પસંદગીને પ્રભાવિત કરી શકે છે.

ઘર કરતાં સેવા પર વધુ ભાર

સિનિયર હાઉસિંગમાં સફળતા માટે માત્ર વૃદ્ધોને અનુકૂળ એપાર્ટમેન્ટ બનાવવું પૂરતું નહીં રહે, એવું રિપોર્ટ સૂચવે છે. વિશ્વસનીય તબીબી સેવા, ઇમરજન્સીમાં ઝડપી મદદ, યોગ્ય સંચાલક અને સ્પષ્ટ સર્વિસ મોડલ રહેવાસીઓ તથા તેમના પરિવારનો વિશ્વાસ મેળવવા જરૂરી રહેશે. ચાલવામાં સરળતા, રોજિંદા કામમાં સહાય, બીમારીથી બચવા આરોગ્યસેવા અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ પણ પ્રોજેક્ટની ગુણવત્તાનો ભાગ બનતી જઈ રહી છે. જોકે, ઘર ખરીદ્યા પછી મળતી સેવાઓ કેટલી વિશ્વસનીય છે તે મહત્વનું રહેશે.

વેલનેસ હવે બિઝનેસનો મુખ્ય ભાગ

રિપોર્ટ મુજબ, ફિઝિયોથેરાપી, ફિટનેસ કાર્યક્રમો, પૌષ્ટિક ભોજન, માનસિક સુખાકારી અને સમુદાય પ્રવૃત્તિઓને રોજિંદા જીવન સાથે જોડતા પ્રોજેક્ટ અન્ય પ્રોજેક્ટથી અલગ ઓળખ બનાવી શકે છે. ડેવલપર્સ માટે આ સુવિધાઓ માત્ર વધારાની સુખસગવડ નથી. યોગ્ય રીતે સંચાલિત સેવાઓ બ્રાન્ડ પર વિશ્વાસ વધારી શકે છે, રહેવાસીઓને લાંબા સમય સુધી જોડાયેલા રાખી શકે છે અને નિયમિત સર્વિસ આધારિત આવકની તક ઊભી કરી શકે છે. જોકે, આવી આવકની સંભાવના સેવાઓની ગુણવત્તા અને રહેવાસીઓની જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની ક્ષમતા પર આધારિત રહેશે. સિનિયર લિવિંગમાં હવે સ્થળની સાથે મળતી સુવિધાઓ અને તેની કિંમતનું મહત્વ વધી રહ્યું છે. સારી સંભાળ, વેલનેસ સુવિધાઓ અને બજેટમાં અનુકૂળ જીવનશૈલી મળે તો ઘણા લોકો નાના શહેરમાં જવા તૈયાર હોય છે.

રિયલ એસ્ટેટ, આરોગ્યસેવા અને હૉસ્પિટાલિટી

રિયલ એસ્ટેટ વિશ્લેષકોનાં મતે, વરિષ્ઠ નાગરિકોની નવી પેઢી મદદ સાથે સ્વતંત્રતા, વિશેષ વેલનેસ અને ગુણવત્તાયુક્ત જીવન પણ ઇચ્છે છે. તેથી આ ક્ષેત્રની સફળતા માત્ર કેટલાં ઘર બન્યાં તેના આધારે નક્કી નહીં થાય. પ્રોજેક્ટ સંભાળની જરૂરિયાત, સુલભતા અને સામાજિક જોડાણને કેટલી સારી રીતે પૂરી કરે છે તે મહત્વપૂર્ણ બનશે. વિશ્વસનીય તબીબી સેવા સાથે ગૌરવપૂર્ણ જીવનની વ્યવસ્થા ક્ષેત્રની લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિ અને વિશ્વસનીયતા માટે માપદંડ બની શકે છે. આ રીતે સિનિયર હાઉસિંગ રહેણાક રિયલ એસ્ટેટ, આરોગ્યસેવા, હૉસ્પિટાલિટી અને વેલનેસના સંયોજન તરીકે વિકસી રહ્યું છે. આગામી તબક્કામાં પરવડે તેવી કિંમત અને વિશ્વસનીય સંભાળનું સંતુલન જાળવતા શહેરો તથા પ્રોજેક્ટને વધુ મહત્વ મળી શકે છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતને ઝડપથી વિકસતા રાજ્યોમાં સ્થાન અપાવતા 8 મેગા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube