ટેરિફના ઝટકા વચ્ચે પણ અમેરિકામાં ભારતની નિકાસ અડીખમ

અમેરિકા સાથેના વેપાર સંબંધોમાં અનિશ્ચિતતા અને ભારતીય માલ પર ઊંચા ટેરિફ છતાં ભારત માટે અમેરિકન બજારનું મહત્વ ખાસ ઘટ્યું નથી. જુલાઈ સુધીના છેલ્લા 12 મહિનાના વેપાર મંત્રાલયના આંકડાના વિશ્લેષણ મુજબ ભારતની કુલ નિકાસમાં અમેરિકાનો હિસ્સો લગભગ 20% રહ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકા તરફ ભારતે લગભગ USD 88.5 અબજની નિકાસ કરી હતી.

ટેરિફ વધ્યો, છતાં અમેરિકાનો હિસ્સો ટક્યો

એક સમયે ભારતીય માલ પર અમેરિકાનો ટેરિફ 50% સુધી પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ ફેબ્રુઆરીમાં તેને ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યો અને હાલમાં આ દર 10% છે. દરમિયાન ભારતે વૈકલ્પિક બજારો તરફ નિકાસ વધારવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા, છતાં અમેરિકાનો હિસ્સો લગભગ યથાવત રહ્યો. સત્તાવાર આંકડા મુજબ 2022-23માં ભારતની નિકાસમાં અમેરિકાનો હિસ્સો 17.4% હતો, જે હવે લગભગ 20% સુધી પહોંચ્યો છે.

અમેરિકા કેમ હજુ પણ મહત્વનું બજાર?

અમેરિકામાં ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, એન્જિનિયરિંગ માલ, દવાઓ, રત્ન-આભૂષણ અને ટેક્સટાઇલ્સની મોટી માંગ છે. Federation of Indian Export Organizationsના ડાયરેક્ટર જનરલ અજય સહાઈના જણાવ્યા મુજબ નવા બજારોમાં નોંધપાત્ર પરિણામ જોવા માટે ઓછામાં ઓછા 2થી 3 વર્ષ લાગી શકે છે. હાલ અમેરિકા નિકાસકારો માટે સૌથી આકર્ષક બજારોમાંનું એક છે.

નવા વેપાર કરારોથી જોખમ ઘટાડવાનો પ્રયાસ

અમેરિકા સાથેના વેપારમાં અનિશ્ચિતતા વધ્યા બાદ ભારતે અન્ય મોટા બજારો સાથેના મુક્ત વેપાર કરારો પર ઝડપ વધારી છે. ગયા એક વર્ષમાં ભારતે UK સાથે વેપાર કરાર કર્યો છે, જ્યારે European Union, Oman અને New Zealand સાથે પણ કરારો થયા છે. સરકારનો હેતુ કોઈ એક બજાર પર વધુ નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. નિકાસ વધારવા માટે લગભગ 500 નવી પ્રોડક્ટ લાઇનને પણ વિદેશી બજારો તરફ લઈ જવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે, જેમાં મુખ્યત્વે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, એન્જિનિયરિંગ અને મરીન પ્રોડક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.

ચીન સહિત અન્ય બજારોમાં પણ નિકાસ વધી

અમેરિકાની બહારના બજારોમાં પણ ભારતની નિકાસમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જુલાઈ સુધીના છેલ્લા 12 મહિનામાં ચીનમાં ભારતની નિકાસ 42% વધી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારતે ચીનને USD 21.5 અબજના માલની નિકાસ કરી હતી. UAE ભારતનું બીજું સૌથી મોટું નિકાસ બજાર રહ્યું, જ્યારે Australia પણ ઝડપથી વધતા બજારોમાં સામેલ થયું છે. Tanzania, Vietnam, South Korea, Sri Lanka અને Kenya જેવા નાના બજારોમાં પણ ભારતીય નિકાસ ઝડપથી વધી રહી છે.