Sagarmala Project: બંદરોથી જહાજ નિર્માણ સુધી, SMFCLએ ₹11,563 કરોડનું ધિરાણ મંજૂર કર્યું

Sagarmala Project: બંદર બનાવવાનું હોય, જહાજ નિર્માણની ક્ષમતા વધારવાની હોય કે બંદરને રેલ અને માર્ગ સાથે જોડવાનું હોય—દરિયાઈ ક્ષેત્રના આવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે લાંબા ગાળાનું ભંડોળ જરૂરી બને છે. આ જરૂરિયાતને પૂરી કરવા કાર્યરત Sagarmala Finance Corporation Limited—SMFCL હવે પોતાની કામગીરીનું વિસ્તરણ કરવાની તૈયારીમાં છે. કેન્દ્રીય બંદરો, જહાજરાની અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે નવી દિલ્હીના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટડીઝ ઇન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડેવલપમેન્ટ—ISID ખાતે SMFCLની કોર્પોરેટ ઑફિસનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. તેમણે તેને ભારતના દરિયાઈ ક્ષેત્ર માટે સમર્પિત પ્રથમ નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપની—NBFC ગણાવી હતી.

₹11,563 કરોડનું ધિરાણ મંજૂર

30 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધી SMFCLએ કુલ ₹11,563 કરોડનું ધિરાણ મંજૂર કર્યું હતું. તેમાંથી ₹5,107 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. મંજૂર થયેલી રકમનો અડધાથી વધુ ભાગ હજી પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા મેળવવાનો બાકી છે. પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ સાથે આ રકમની આગળ ફાળવણી થશે. કોર્પોરેશનનું લક્ષ્ય નાણાકીય વર્ષ 2031ના અંત સુધી કુલ ધિરાણ વિતરણ ₹60,205 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનું છે. જોકે, આ સ્તરે કામગીરી વિસ્તારવા માટે ઇક્વિટી કેપિટલનો ટેકો જરૂરી રહેશે, જેથી કંપની RBIના નિયમો અને દેવું-ઇક્વિટી ગુણોત્તર સંબંધિત જરૂરિયાતોને અનુરૂપ આગળ વધી શકે.

‘લાંબા ગાળાના ભંડોળમાં SMFCLની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા’

મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે દરિયાઈ ક્ષેત્ર માટે સમર્પિત પ્રથમ NBFC તરીકે SMFCL બંદર આધારિત વિકાસ માટે લાંબા ગાળાનું ભંડોળ એકત્ર કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, સંસ્થા જહાજ નિર્માણ અને દરિયાકાંઠાની કનેક્ટિવિટીને મજબૂત બનાવવાની સાથે સમગ્ર મેરીટાઇમ અર્થતંત્રના વિકાસને વેગ આપી રહી છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે, “વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભારતને 2047 સુધી વિશ્વના અગ્રણી દરિયાઈ રાષ્ટ્રોમાં સ્થાન અપાવવાના વિઝનને સાકાર કરવાની દિશામાં દેશના મેરીટાઇમ વિકાસને આગળ વધારવા SMFCLની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે.” સોનોવાલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પરિવર્તનકારી મેરીટાઇમ અમૃત કાળ વિઝન 2047 હેઠળ ભારત વધુ મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક દરિયાઈ ક્ષેત્રનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે.”

મેરીટાઇમ ડેવલપમેન્ટ ફંડ: જાન્યુઆરી સુધી ₹5,000 કરોડનું લક્ષ્ય

મેરીટાઇમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ—MIF ઘટક માટે SBI Ventures Limitedને સત્તાવાર ફંડ મેનેજર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી છે. SEBI સમક્ષ ઓલ્ટરનેટિવ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ—AIF તરીકે નોંધણીની પ્રક્રિયા નવેમ્બરના અંત સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો કાર્યક્રમ છે. ત્યારબાદ જાન્યુઆરી, 2027 સુધી ₹5,000 કરોડનું ‘ફર્સ્ટ ક્લોઝ’ એટલે કે પ્રથમ તબક્કાનું ભંડોળ સંકલન પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. મેરીટાઇમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડમાં ભારત સરકારનું ₹9,800 કરોડ સુધીનું યોગદાન SMFCL મારફતે આપવામાં આવશે. ફંડ મેનેજર તરીકે પસંદ કરાયેલી SBI Ventures તેના વ્યાવસાયિક સંચાલનની જવાબદારી સંભાળશે.

₹4,500 કરોડની લોનને ટેકો, ₹25 કરોડની વ્યાજ સહાય

MDFના બીજા ઘટક ઇન્ટરેસ્ટ ઇન્સેન્ટિવાઇઝેશન ફંડ— IIF હેઠળ સહાય આપવાની કામગીરી શરૂ થઈ ચૂકી છે. તેનું ઑનલાઇન પોર્ટલ www.iifmdf.in કાર્યરત છે. આ ફંડ દ્વારા અત્યાર સુધી ₹4,500 કરોડની લોનને સહાય આપવામાં આવી છે. લોન લેનારાઓએ ચૂકવેલા વ્યાજ સામે આશરે ₹25 કરોડની વ્યાજ સહાય જારી કરવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થા પાત્ર શિપયાર્ડ્સ માટે લોનનો ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. SMFCL પ્રોત્સાહક સહાયની ગણતરી, અરજી અને દાવાઓના પોર્ટલનું સંચાલન તથા વ્યાજ સહાયનું વિતરણ કરે છે.

બંદરો, જળમાર્ગો અને લોજિસ્ટિક્સ પ્રોજેક્ટ્સને ધિરાણ

SMFCLની યોજનાઓ દરિયાઈ પ્રોજેક્ટના પ્રારંભિક વિચારથી લઈને ધિરાણ સુધીના વિવિધ તબક્કાઓને આવરી લે છે. પોતાની ધિરાણ કામગીરી હેઠળ સંસ્થા પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્યાંકન કરે છે, લોન મંજૂર કરે છે અને પ્રોજેક્ટ્સની દેખરેખ રાખે છે. આ કામગીરીમાં બંદરો, રેલ અને માર્ગ જોડાણો, આંતરદેશીય જળમાર્ગો, દરિયાકાંઠાનું માળખું, બંદર અને તેના પાછળના વિસ્તારોને જોડતી લોજિસ્ટિક્સ સુવિધાઓ, જહાજ નિર્માણ તથા જહાજ સમારકામના પ્રોજેક્ટ્સ સામેલ છે.

આ ઉપરાંત, SMFCL સાગરમાલા અને નેશનલ મેરીટાઇમ હેરિટેજ કોમ્પ્લેક્સ—NMHC માટેના ભંડોળની ફાળવણી અને ઉપયોગ પર પણ દેખરેખ રાખે છે. તેનો હેતુ ભંડોળ સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સ સુધી પહોંચે અને તેના ખર્ચ સુધી ઉપયોગનું નિરીક્ષણ થતું રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતને ઝડપથી વિકસતા રાજ્યોમાં સ્થાન અપાવતા 8 મેગા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube