Relianceનો આંધ્રમાં ઊર્જા ક્ષેત્રે મેગા પ્લાન, UCG પ્રોજેક્ટ પર ₹2.73 લાખ કરોડનું રોકાણ

Reliance Industriesએ આંધ્ર પ્રદેશના એલુરુ જિલ્લામાં Underground Coal Gasification (UCG) આધારિત મોટા ઊર્જા અને ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ માટે 30 વર્ષમાં આશરે ₹2.73 લાખ કરોડ સુધીના રોકાણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કંપની જમીનની ઊંડાઈમાં રહેલા કોલસાને ખનન વગર ગેસમાં ફેરવી syngas બનાવવાની શક્યતા તપાસશે, જેનો ઉપયોગ હાઇડ્રોજન, મેથેનોલ, એમોનિયા અને Synthetic Natural Gas બનાવવા થઈ શકે છે. જોકે આ મોટું રોકાણ પ્રોજેક્ટ ટેકનિકલી અને વ્યાપારી રીતે સફળ સાબિત થાય તેના પર નિર્ભર છે.

પ્રથમ તબક્કામાં ₹3,000 કરોડ સુધીનું રોકાણ

Relianceએ આંધ્ર પ્રદેશમાં Chintalapudi અને Recherla કોલ બ્લોક્સ મેળવ્યા છે. પ્રસ્તાવ મુજબ 2026ના ત્રીજા ક્વાર્ટરથી 2027ના અંત સુધી સંશોધન અને પાયલટ કામગીરી માટે ₹3,000 કરોડ સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે. પાયલટ સફળ રહે તો 2028થી 2030 દરમિયાન આશરે ₹1.2 લાખ કરોડના વિકાસ ખર્ચ અને 2030 પછી ઉત્પાદન તબક્કામાં વધુ ₹1.5 લાખ કરોડના રોકાણનો પ્રસ્તાવ છે.

3.13 અબજ ટન કોલસાનો અંદાજ

Chintalapudi બ્લોકમાં આશરે 904.94 મિલિયન ટન અને Recherla બ્લોકમાં 2,225.67 મિલિયન ટન કોલસાનો અંદાજ છે. બંને બ્લોક મળીને લગભગ 3.13 અબજ ટન સંસાધન ધરાવે છે. આ કોલસાના જથ્થા જમીનની અડધા કિલોમીટરથી વધુ ઊંડાઈમાં હોવાનું જણાવાયું છે, જેના કારણે પરંપરાગત ખનનની જગ્યાએ UCG ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની યોજના છે.

આયાતી LNG અને કેમિકલ્સનો વિકલ્પ બની શકે

UCGમાં જમીનની અંદર રહેલા કોલસાને ગેસિફાઇ કરીને syngas બનાવવામાં આવે છે. આ syngasમાંથી હાઇડ્રોજન, મેથેનોલ, એમોનિયા અને કૃત્રિમ નેચરલ ગેસ સહિતના ઉત્પાદનો બનાવી શકાય છે. ભારત હાલમાં પોતાની LNG જરૂરિયાતના અડધાથી વધુ ભાગ માટે આયાત પર નિર્ભર છે. સાથે એમોનિયા અને મેથેનોલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો પણ આયાતથી પૂરો થાય છે. જો પ્રોજેક્ટ સફળ થાય તો સ્થાનિક કાચા માલનો ઉપયોગ કરીને આ આયાતી નિર્ભરતા ઘટાડવાની સંભાવના ઊભી થઈ શકે છે.

₹2.73 લાખ કરોડનું રોકાણ હજુ શરતી

પ્રોજેક્ટ સામે સૌથી મોટો પ્રશ્ન UCG ટેકનોલોજીને મોટા વ્યાપારી સ્તરે સફળતાપૂર્વક ચલાવવાનો છે. કોલસાની ઊંડાઈ, ભૂગર્ભ રચના, ભૂગર્ભ જળ, ગેસ લીકેજ અને જમીન ધસવાના જોખમો જેવી બાબતો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આથી હાલનું ₹2.73 લાખ કરોડનો આંકડો અંતિમ રોકાણ પ્રતિબદ્ધતા નહીં પરંતુ પ્રસ્તાવિત રોકાણ છે. શરૂઆતના પાયલટ અને સંશોધનથી ટેકનિકલ તથા Economic Viability સાબિત થયા બાદ જ મોટા તબક્કાનું રોકાણ આગળ વધી શકે છે.