BS-VII Emission Rulesનો મોટો ફેરફાર: કારથી ટ્રક સુધી નવા પ્રદૂષણ ધોરણોનો પ્રસ્તાવ, ઓટો કંપનીઓના ખર્ચ વધી શકે
ભારતમાં વાહનોમાંથી થતા પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા સરકાર BS-VII ઉત્સર્જન ધોરણો તબક્કાવાર લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. કેન્દ્ર નવી કાર અને SUVથી એપ્રિલ 2029માં શરૂઆત કરવાની યોજના ધરાવે છે. ત્યારબાદ નાના માલવાહક ભારે વાહનોને એપ્રિલ 2031થી આ વ્યવસ્થા હેઠળ આવરી લેવાની તૈયારી છે.

ભારતના ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં આગામી વર્ષોમાં મોટો નિયમનકારી ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે Bharat Stage VII (BS-VII) Emission Standards માટે ત્રણ અલગ-અલગ Draft Notifications જાહેર કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવિત નિયમો પેસેન્જર કાર, લાઇટ કોમર્શિયલ વાહનો, ટ્રક અને બસ સહિતની વિવિધ વાહન શ્રેણીઓમાં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને વાહન પરીક્ષણના ધોરણોને વધુ કડક બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. જોકે, આ નિયમો હાલમાં ડ્રાફ્ટ તબક્કામાં છે અને તેને અંતિમ મંજૂરી મળી નથી.
14 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ પ્રકાશિત થયેલા આ ત્રણ ડ્રાફ્ટમાં વાહનોની શ્રેણી પ્રમાણે અમલની અલગ-અલગ તારીખો સૂચવવામાં આવી છે. પ્રસ્તાવ મુજબ, M1 શ્રેણીની પેસેન્જર કાર માટે 1 એપ્રિલ 2029, N1 શ્રેણીનાં લાઇટ કોમર્શિયલ વાહનો માટે 1 એપ્રિલ 2030 અને M2, M3, N2 તથા N3 શ્રેણીનાં બસ અને હેવી કોમર્શિયલ વાહનો માટે 1 એપ્રિલ 2031થી નવા ધોરણો લાગુ કરવાની દરખાસ્ત છે. આ તારીખો અંતિમ નિયમોમાં બદલાઈ શકે છે.
પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે વધુ કડક ધોરણો
BS-VIIના પ્રસ્તાવિત માળખામાં વાહનોમાંથી ઉત્સર્જિત થતા Nitrogen Oxides (NOx), Carbon Monoxide (CO), Particulate Matter અને અન્ય પ્રદૂષકો માટે નવા Emission Limits સૂચવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત Real Driving Emissions Testing, On-Board Diagnostics અને On-Board Monitoring જેવી વ્યવસ્થાઓને વધુ વિસ્તૃત કરવાની દરખાસ્ત છે. તેનો હેતુ માત્ર નિયંત્રિત પરીક્ષણ પરિસ્થિતિઓમાં જ નહીં, પરંતુ વાસ્તવિક રસ્તા પર વાહનોનું પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પણ ચકાસવાનો છે.
આ પ્રસ્તાવની ખાસ બાબત એ છે કે તેમાં માત્ર એન્જિનમાંથી નીકળતા ઉત્સર્જનને જ નહીં, પરંતુ બ્રેક અને ટાયરમાંથી ઉત્પન્ન થતા કણોને પણ ધ્યાનમાં લેવાની દિશા સૂચવવામાં આવી છે. જો અંતિમ નિયમોમાં આ જોગવાઈઓ જળવાઈ રહેશે, તો વાહન ઉત્પાદકોને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે વધુ વ્યાપક ટેક્નોલોજી અપનાવવી પડી શકે છે.
Electric Vehiclesની બેટરી માટે પણ નવા માપદંડ
પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં Electric Vehicles (EVs) અને Plug-in Hybrid Vehicles માટે Battery Durability સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ સામેલ છે. પેસેન્જર EVs માટે બેટરીની ઊર્જા ક્ષમતા નિર્ધારિત સમયગાળા અને અંતર પછી પણ જળવાઈ રહે તે માટેના માપદંડો સૂચવવામાં આવ્યા છે.
પ્રસ્તાવ મુજબ, પ્રથમ પાંચ વર્ષ અથવા એક લાખ કિલોમીટર સુધી બેટરીની Energy Performance ઓછામાં ઓછી 75 ટકા રહે તેવી જોગવાઈ છે. આગળના નિર્ધારિત સમયગાળા માટે 67 ટકાનું લઘુત્તમ સ્તર સૂચવાયું છે. આ જોગવાઈઓનો અંતિમ વ્યાપ અને અમલ સંબંધિત નિયમોની અંતિમ આવૃત્તિ પર આધારિત રહેશે.
ઓટો કંપનીઓના ખર્ચ પર શું અસર થઈ શકે?
નવા Emission Standardsનું પાલન કરવા વાહન ઉત્પાદકોને Engine Technology, Exhaust After-treatment Systems, Sensors, Monitoring Equipment અને Testing Infrastructureમાં રોકાણ વધારવું પડી શકે છે. Electric Vehicle ઉત્પાદકો માટે બેટરીની ટકાઉપણું અને તેની કામગીરી ચકાસવાની પ્રક્રિયા પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
Maruti Suzuki, Tata Motors, Mahindra & Mahindra અને Hyundai Motor India જેવી પેસેન્જર વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓ માટે આ પ્રસ્તાવિત ફેરફારો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જ્યારે કોમર્શિયલ વાહન ક્ષેત્રમાં Tata Motors, Ashok Leyland અને Eicher Motors જેવી કંપનીઓએ પણ અંતિમ ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાની ટેક્નોલોજી અને ઉત્પાદન યોજનાઓની સમીક્ષા કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
આ ઉપરાંત Auto Components, Emission Control Systems, Sensors, Testing Equipment અને Battery Technology સાથે સંકળાયેલા સપ્લાયર્સ માટે નવી વ્યાપારી તકો ઊભી થઈ શકે છે. બીજી તરફ, નિયમોનું પાલન કરવા માટે વધતા ખર્ચને કારણે વાહનોની ઉત્પાદન કિંમત પર દબાણ આવી શકે છે. જોકે, વાહનોના ભાવમાં કેટલો વધારો થશે તે અંગે સરકારે કોઈ ચોક્કસ અંદાજ જાહેર કર્યો નથી.
શું નવા નિયમો લાગુ થઈ ગયા છે?
હાલમાં નહીં. BS-VII સંબંધિત ત્રણેય Notifications ડ્રાફ્ટ સ્વરૂપમાં છે. મંત્રાલયે સંબંધિત હિતધારકો પાસેથી 30 દિવસની અંદર વાંધા અને સૂચનો મંગાવ્યા છે. મળેલા પ્રતિસાદ અને અંતિમ નિયમનકારી પ્રક્રિયા બાદ જ નિયમોની ચોક્કસ જોગવાઈઓ અને અમલની તારીખો નિશ્ચિત થશે.
એકંદરે, BS-VII Emission Standardsનો પ્રસ્તાવ ભારતના ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગ માટે લાંબા ગાળે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જો સૂચવાયેલા ધોરણો અંતિમ સ્વરૂપમાં અમલમાં આવશે, તો વાહન ઉત્પાદકોને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ, વાહન પરીક્ષણ અને બેટરીની ટકાઉપણું સંબંધિત ટેક્નોલોજીમાં વધુ રોકાણ કરવું પડી શકે છે. તેના કારણે ઓટો કંપનીઓની ઉત્પાદન વ્યૂહરચના, સપ્લાય ચેઇન અને ખર્ચ માળખામાં ફેરફાર થવાની શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો: Quick Commerceમાં મોટી તક: ભારતનું બજાર FY2031 સુધીમાં $90 અબજ થવાનો અંદાજ
આ પણ જુઓ:
Also Read

Tesla Flying Car: હવે હવામાં ઉડશે ટેસ્લા! Roadster 2થી ઓટો માર્કેટમાં ખળભળાટ

CNG માર્કેટમાં Mahindraની એન્ટ્રી, ₹9.99 લાખથી શરૂ થશે નવી XUV 3XO

બાઈક લેવાનો વિચાર કરી રહ્યા છો? તો આવી ગઈ છે TVSની ધમાકેદાર બાઈક; કિંમત માત્ર ₹67,100થી શરૂ

કાર ખરીદનારાઓ જલસા કરો! નવી ડસ્ટર પર મળી રહી છે ₹2.74 લાખની બમ્પર છૂટ

Toyota Fortunerનું નવું Leader Edition લોન્ચ, ફીચર્સ જોઈને કહેશો વાહ...

દિવાળી પહેલા MG Hectorના 2 નવા એડિશન લોન્ચ, ફીચર્સ સાંભળી લેવાની ઈચ્છા થઈ જશે

મર્સિડીઝ-બેન્ઝે ભારતની પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક Mercedes-Maybach લૉન્ચ કરી





