અમદાવાદથી પણ નાનો દેશ, છતાં GDP ₹1.7 કરોડથી વધુ!

સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને ઓસ્ટ્રિયા વચ્ચે આવેલો લિક્ટેંસ્ટાઇન (Liechtenstein) માત્ર 160 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો છે અને તેની વસતી આશરે 41,000 છે. દેશનું પોતાનું એરપોર્ટ કે ચલણ નથી. છતાં માથાદીઠ GDPના આધારે તે વિશ્વના સૌથી સમૃદ્ધ દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે. વિશ્વ બેન્કના આંકડા અનુસાર, 2024માં લિક્ટેંસ્ટાઇનની GDP આશરે $206,781 હતી, એટલે અંદાજીત ₹1.98 કરોડ. દેશ નાનો હોવા છતાં તેની ઔદ્યોગિક અને નાણાકીય વ્યવસ્થા અત્યંત મજબૂત છે.

લિક્ટેંસ્ટાઇનની રાજધાની વાડુઝ (Vaduz) એક નાનું અને શાંત શહેર છે. શહેરની બહાર દ્રાક્ષનાં ખેતરો, જંગલો અને આલ્પ્સ પર્વતમાળા જોવા મળે છે. આટલી સંપત્તિ હોવા છતાં દેશમાં ગગનચુંબી ઇમારતો કે વિશાળ મહાનગરો જોવા મળતાં નથી.

લિક્ટેંસ્ટાઇનનું પોતાનું કોઈ ચલણ નથી. તે 1924થી સ્વિસ ફ્રાન્કનો કાયદેસર ચલણ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ સાથે તેનો કસ્ટમ્સ કરાર પણ છે, જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે 1980માં ઔપચારિક ચલણ કરાર કરવામાં આવ્યો હતો. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને લિક્ટેંસ્ટાઇન વચ્ચે અલગ કસ્ટમ્સ સરહદ ન હોવાથી બંને દેશો વચ્ચે મુસાફરી પણ સરળ છે.

લિક્ટેંસ્ટાઇનમાં એક પણ એરપોર્ટ નથી. અહીં આવનારા પ્રવાસીઓ સામાન્ય રીતે પડોશી દેશ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અથવા ઓસ્ટ્રિયા મારફતે પહોંચે છે. ઝ્યુરિખ એરપોર્ટ અહીંથી આશરે 115 કિલોમીટર દૂર છે, જ્યારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (Switzerland)નું અલ્ટેનરાઇન એરપોર્ટ તેનાથી વધુ નજીક છે. લિક્ટેંસ્ટાઇનની સમૃદ્ધિ માત્ર પ્રવાસન પર આધારિત નથી. દેશમાં અત્યંત વિકસિત, નિકાસલક્ષી ઉદ્યોગોની સાથે મજબૂત નાણાકીય સેવા ક્ષેત્ર પણ છે.

તેની અર્થવ્યવસ્થાની સૌથી રસપ્રદ વિશેષતા એ છે કે દેશમાં રહેતા લોકો કરતાં કામ કરતા લોકોની સંખ્યા વધારે છે. 2025ના એક આર્થિક અહેવાલ પ્રમાણે, તેની સરેરાશ નિવાસી વસતી આશરે 39,846 હતી, જ્યારે કર્મચારીઓની સંખ્યા લગભગ 42,838 હતી. અમદાવાદ શહેરનાં એક વોર્ડથી પણ ઓછી વસ્તી ધરાવતા આ દેશમાં હજારો લોકો દરરોજ પાડોશી દેશોમાંથી અહીં કામ કરવા આવે છે. નાની વસતી અને મોટા આર્થિક ઉત્પાદનને કારણે તેની માથાદીઠ GDP અસાધારણ રીતે ઊંચી દેખાય છે. પોતાનું એરપોર્ટ કે ચલણ નહીં હોવા છતાં લિક્ટેંસ્ટાઇને મજબૂત ઉદ્યોગો, નિકાસ અને નાણાકીય સેવાઓના આધારે પોતાની આગવી અને સમૃદ્ધ ઓળખ ઊભી કરી છે.

આ પણ વાંચો: ભારતીયો માટે 15 દેશોના Golden Visa પ્રોગ્રામ, જાણો ક્યાં કેટલું રોકાણ જરૂરી