પેટ્રોલને રાહત, ડીઝલને ઝટકો! સરકારે નિકાસ ડ્યૂટીમાં કર્યો મોટો ફેરફાર

પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ વચ્ચે વૈશ્વિક ઓઇલ માર્કેટમાં સપ્લાય અને ભાવને લઈને અનિશ્ચિતતા છે ત્યારે કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ ડ્યૂટીમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. પેટ્રોલની નિકાસ પરની સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યૂટી સંપૂર્ણપણે હટાવીને શૂન્ય કરવામાં આવી છે, જ્યારે ડીઝલ અને વિમાન ઈંધણ એટલે કે ATFની નિકાસ પર ડ્યૂટી વધારવામાં આવી છે.

પેટ્રોલ પર ડ્યૂટી હવે શૂન્ય

નાણાં મંત્રાલયના નવા નોટિફિકેશન મુજબ પેટ્રોલની નિકાસ પર અગાઉ ₹2.50 પ્રતિ લિટરની ડ્યૂટી લાગતી હતી. હવે આ ડ્યૂટી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી છે. એટલે ભારતીય રિફાઇનરી કંપનીઓ માટે વિદેશમાં પેટ્રોલ મોકલવા પર લાગતો આ ચોક્કસ નિકાસ ટેક્સ હવે રહેશે નહીં.

ડીઝલ અને ATFની નિકાસ મોંઘી

સરકારે ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટીમાં ₹3 પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો છે. અગાઉ ₹8.50 પ્રતિ લિટર ડ્યૂટી હતી, જે હવે વધીને ₹11.50 પ્રતિ લિટર થઈ છે. બીજી તરફ, એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પરની ડ્યૂટીમાં 50 પૈસાનો વધારો થયો છે. ATF પરનો ટેક્સ ₹10.50થી વધીને હવે ₹11 પ્રતિ લિટર થયો છે.

આ નિકાસ ટેક્સની શરૂઆત કેમ થઈ હતી?

આ નિકાસ ડ્યૂટીના નિયમો માર્ચના અંતિમ સપ્તાહમાં લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા સૈન્ય તણાવને કારણે વૈશ્વિક એનર્જી સપ્લાય પર અસર પડી હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો હતો. આવી સ્થિતિમાં વિદેશમાં ઊંચા ભાવ મળતા રિફાઇનરી કંપનીઓ માટે નિકાસ વધુ આકર્ષક બની શકે છે. સરકારનો ઉદ્દેશ એવો હતો કે કંપનીઓ સ્થાનિક બજાર કરતાં વિદેશી બજારને વધુ પ્રાથમિકતા ન આપે.

હોર્મુઝ રુટનું મહત્વ કેમ વધ્યું?

પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ પહેલાં ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ જરૂરિયાતનો આશરે 45% હિસ્સો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ મારફતે આવતો હતો. આ માર્ગ પર્શિયન ગલ્ફને વૈશ્વિક બજારો સાથે જોડતો મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ છે. આ માર્ગ પર વેપારી જહાજોની અવરજવરમાં વિક્ષેપ ઊભો થતાં ભારતે ક્રૂડની ખરીદી માટે અન્ય વિકલ્પો શોધવા પડ્યા છે. આ સ્થિતિમાં પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ પરની ડ્યૂટીમાં ફેરફાર પણ ઊર્જા બજારની બદલાયેલી સ્થિતિ સાથે જોડાયેલો છે.

સ્થાનિક ગ્રાહકો માટે શું મહત્વ?

વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયમાં અસ્થિરતા અને ઊંચા ભાવ વચ્ચે સરકાર માટે સ્થાનિક બજારમાં ઈંધણનો પૂરતો પુરવઠો જાળવવો મહત્વપૂર્ણ છે. નિકાસ ડ્યૂટીમાં ફેરફાર દ્વારા સરકાર રિફાઇનરી કંપનીઓના નિકાસ નિર્ણયોને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે. આ ફેરફાર પેટ્રોલના નિકાસ ટેક્સને હળવો કરે છે, જ્યારે ડીઝલ અને ATFની નિકાસને વધુ મોંઘી બનાવે છે. સ્થાનિક પેટ્રોલ-ડીઝલના રિટેલ ભાવ પર તેની સીધી અસર અંગે અલગથી મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી રહેશે.

આ પણ વાંચો : કોલ્ડ ડ્રિંક માર્કેટમાં Campaનો દબદબો! 6 મહિનામાં ₹5,250 કરોડની આવક

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube