ચીને ઘટાડ્યા અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડ, ₹1.48 લાખ કરોડનું રોકાણ ઘટ્યું

ચીને અમેરિકન સરકારી બોન્ડમાં પોતાનું રોકાણ સતત ઘટાડવાનું શરૂ કર્યું છે. જુલાઈ 2026માં ચીન પાસે રહેલા US Treasury બોન્ડની કિંમત ઘટીને 618 અબજ ડોલર રહી છે, જે ઓગસ્ટ 2008 પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. જૂન 2026માં આ હોલ્ડિંગ 633.4 અબજ ડોલર હતું, એટલે એક મહિનામાં 15.4 અબજ ડોલરનો ઘટાડો થયો છે.

આ ઘટાડાનો અર્થ એ નથી કે ચીને એક જ સમયે તમામ બોન્ડ વેચી દીધા છે. બોન્ડની મેચ્યોરિટી પૂરી થવી, નવા બોન્ડ ઓછા ખરીદવા, કેટલાક બોન્ડ વેચવા અથવા રોકાણને અન્ય જગ્યાએ ખસેડવા જેવા કારણો પણ હોઈ શકે છે.

ચીન US Treasury કેમ ઘટાવી રહ્યું છે?

ચીન પોતાના રોકાણને વિવિધ જગ્યાએ વહેંચવા માંગે છે. તેને ડાયવર્સિફિકેશન કહેવામાં આવે છે. આ હેઠળ દેશો માત્ર એક જ કરન્સી અથવા એસેટમાં વધુ રોકાણ રાખવાને બદલે ગોલ્ડ, અન્ય કરન્સી અને બીજા રોકાણ વિકલ્પો તરફ પણ ધ્યાન આપે છે. અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે વેપાર, ટેક્નોલોજી, ટેરિફ અને અન્ય મુદ્દાઓને લઈને તણાવ પણ એક કારણ તરીકે જોવામાં આવે છે.

શું ડોલરની તાકાત ઘટી રહી છે?

ચીનની ઘટતી બોન્ડ હોલ્ડિંગને કેટલાક લોકો ડી-ડોલરાઇઝેશન સાથે જોડે છે. તેનો અર્થ વૈશ્વિક વેપાર અને રિઝર્વમાં ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ છે. જોકે માત્ર ચીનની બોન્ડ હોલ્ડિંગ ઘટવાથી ડોલરની વૈશ્વિક ભૂમિકા સમાપ્ત થઈ રહી છે એવું કહી શકાય નહીં. અમેરિકન બોન્ડ માર્કેટ હજુ પણ વિશ્વના સૌથી મોટા અને સરળતાથી ખરીદી-વેચી શકાય તેવા બજારોમાંનું એક છે.

અમેરિકા અને વૈશ્વિક બજારો પર અસર

જો ચીન સાથે અન્ય મોટા રોકાણકારો પણ અમેરિકન બોન્ડની ખરીદી ઘટાડે તો અમેરિકાને કર્જ મેળવવા માટે વધુ વ્યાજ આપવું પડી શકે છે. બોન્ડની માંગ ઘટે તો તેની યીલ્ડ વધી શકે છે. અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી રોકાણકારો શેરબજાર અને ઉભરતા બજારોમાંથી પૈસા કાઢીને બોન્ડમાં રોકાણ કરી શકે છે. તેના કારણે ભારત સહિત વૈશ્વિક શેરબજારમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.

ભારત પર શું અસર પડી શકે?

ભારત માટે સૌથી મહત્વનો મુદ્દો વિદેશી રોકાણકારો એટલે કે FPIના પ્રવાહનો રહેશે. જો અમેરિકન બોન્ડમાંથી મળતું વળતર વધે તો કેટલાક રોકાણકારો ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી નાણાં બહાર કાઢી શકે છે. વિદેશી વેચવાલી વધે તો રૂપિયા પર દબાણ આવી શકે છે. નબળો રૂપિયો ક્રૂડ ઓઇલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આયાતી વસ્તુઓને મોંઘી બનાવી શકે છે.

સોનાની માંગ પર અસર

જો ચીન અને અન્ય દેશો અમેરિકન બોન્ડ ઘટાડીને સોનામાં રોકાણ વધારે તો ગોલ્ડની માંગને ટેકો મળી શકે છે. અમેરિકા-ચીન તણાવ દરમિયાન રોકાણકારો સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે સોનાને પસંદ કરે છે.

આ પણ વાંચો : સુરતમાં મેગા OSAT પ્લાન્ટ શરૂ, વાર્ષિક 103 કરોડથી વધુ ચિપ્સ બનશે

Watch onYouTube