રશિયન Crude Oil ખરીદતા ભારતને રાહતના સંકેત! ટ્રમ્પે Graham Act હેઠળ પ્રતિબંધો અને ટેરિફમાં છૂટ આપી

રશિયન ક્રૂડની ખરીદીને લઈને અમેરિકાના દબાણનો સામનો કરતા ભારત માટે રાહતની સંભાવના ઊભી થઈ છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 16 ઑક્ટોબરે રશિયા અને ઈરાનને લક્ષ્ય બનાવતા Graham Act હેઠળ નિર્ધારિત પ્રતિબંધો, નિયંત્રણો અને દંડાત્મક ડ્યુટીના અમલમાંથી છૂટ આપી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય હિતનું કારણ આપીને લેવાયેલો આ નિર્ણય રશિયન ઊર્જાના મોટા ખરીદદારો માટે મહત્વનો છે. ભારતને રશિયન તેલની ખરીદી અને અમેરિકા સાથેના વેપાર વચ્ચે ઊભી થયેલી અનિશ્ચિતતા સંભાળવામાં તે વધુ અવકાશ આપી શકે છે. જોકે, આ છૂટનો લાભ આદેશમાં આવરી લેવાયેલા પગલાં સુધી મર્યાદિત છે.

ટ્રમ્પે શું જાહેરાત કરી?

ટ્રમ્પે એક્ઝિક્યુટિવ ઑર્ડરમાં જણાવ્યું કે તેઓ Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 હેઠળના સંબંધિત પ્રતિબંધો, નિયંત્રણો અને ડ્યુટીના અમલમાંથી છૂટ આપી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે હાલના તબક્કે આ છૂટ આપવી અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય હિતમાં હોવાનું પ્રમાણપત્ર કોંગ્રેસને મોકલવામાં આવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસના આદેશ અનુસાર, આ કાયદા પર 18 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણય કાયદા હેઠળનાં મહત્વનાં પગલાં માટેની 18 ઑક્ટોબરની સમયમર્યાદા પહેલાં આવ્યો છે. સાથે જ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર 3 નવેમ્બરની મધ્યાવધિ ચૂંટણી પહેલાં ઊંચા ઈંધણ ભાવનું દબાણ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

ભારત માટે આ નિર્ણય કેમ મહત્વનો?

ભારત રશિયન ક્રૂડના સૌથી મોટા ખરીદદારોમાંનું એક છે. વોશિંગ્ટન ભારતને મોસ્કોની ઊર્જા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા દબાણ કરતું આવ્યું છે. રશિયન તેલ ખરીદતા દેશો સામે ઊંચા ટેરિફની શક્યતાએ ભારત–અમેરિકા વેપાર સંબંધોમાં પણ અનિશ્ચિતતા વધારી હતી. હવે આદેશમાં આવરી લેવાયેલા પ્રતિબંધો અને ડ્યુટીમાંથી છૂટ મળતાં ભારત સામે આ ચોક્કસ જોગવાઈઓ હેઠળ ઊભું થયેલું તાત્કાલિક જોખમ ઘટી શકે છે. નવી દિલ્હીને પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાત અને આયાતનું આયોજન કરવામાં વધુ અવકાશ મળી શકે છે. પરંતુ આ નિર્ણયને ભારત પર લાગતા તમામ અમેરિકન ટેરિફ દૂર થયા છે અથવા રશિયન ઊર્જાના દરેક વ્યવહારને સંપૂર્ણ છૂટ મળી છે એવો અર્થ આપવો યોગ્ય નથી.

Graham Actમાં શું જોગવાઈ હતી?

આ કાયદાનો હેતુ યુક્રેન યુદ્ધને લઈને રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવાનો હતો. તેમાં રશિયાનું તેલ અને ગેસ ખરીદતા દેશો સામે પગલાં લેવાની સત્તા અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને આપવામાં આવી હતી. માહિતી મુજબ, જોગવાઈઓમાં રશિયન ક્રૂડ અને ગેસના મોટા ખરીદદારોમાંથી આયાત થતા માલ પર 100% સુધીના દંડાત્મક ટેરિફ, તેમજ રશિયા સાથે જોડાયેલી અથવા પ્રતિબંધો ટાળવામાં મદદ કરતી વિદેશી સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓ સામે કાર્યવાહીનો સમાવેશ થતો હતો. કાયદાની જોગવાઈઓ અને લાગુ અપવાદોને આધીન અમુક રશિયન ઊર્જાસંબંધિત આયાત પર 500% સુધીની ડ્યુટીની વ્યવસ્થા પણ દર્શાવવામાં આવી હતી.

કઈ કલમો હેઠળ છૂટ અપાઈ?

ટ્રમ્પના આદેશમાં કલમ 112 અને 113 હેઠળની ડ્યુટી, કલમ 102(d) હેઠળના પ્રતિબંધો અને નિયંત્રણો, તેમજ આદેશમાં દર્શાવેલાં અન્ય પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. છૂટ માટે ચોક્કસ અંતિમ તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી. ટ્રમ્પ અથવા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી સંબંધિત અધિકારીઓ સાથે જરૂરી પરામર્શ બાદ વધુ કાર્યવાહી યોગ્ય હોવાનું નક્કી કરે ત્યાં સુધી તે અમલમાં રહેશે. આદેશમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરાયું છે કે રશિયા સંબંધિત અગાઉના કેટલાક એક્ઝિક્યુટિવ ઑર્ડર હેઠળ લાગેલા પ્રતિબંધો પર આ છૂટની અસર થતી નથી.

ખરીદી પર દેખરેખ ચાલુ રહેશે

છૂટ છતાં અમેરિકન વહીવટીતંત્રને વિવિધ દેશોની રશિયન ક્રૂડ અને કુદરતી ગેસની ખરીદી પર નજર રાખવા જણાવાયું છે. પ્રતિબંધો ટાળવાના સંભવિત પ્રયાસોની પણ દેખરેખ રાખવામાં આવશે અને સંબંધિત માહિતી રાષ્ટ્રપતિને આપવામાં આવશે. એટલે આ રાહતની સાથે આગળ નીતિ બદલાવાની શક્યતા પણ રહે છે.

અમેરિકામાં ડીઝલના ભાવ ઘટાડવા પર ભાર

નિર્ણયની પૃષ્ઠભૂમિમાં અમેરિકાના ઊંચા ઈંધણ ભાવ પણ છે. ડીઝલ મોંઘું થતાં પરિવહન, ખેતી અને ઊર્જાનો વધુ ઉપયોગ કરતા વ્યવસાયોના ખર્ચ વધે છે. માલભાડું અને ખેતીનો ખર્ચ વધવાથી સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન પર મોંઘવારીનું દબાણ આવી શકે છે. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે વધારાનો રશિયન ડીઝલ અમેરિકન ગ્રાહકો અને વ્યવસાયોને રાહત આપી શકે છે. તેમણે ઓછા ઈંધણ ખર્ચની સંભાવનાને હોર્મુઝ જળમાર્ગના ઘટનાક્રમ સાથે પણ જોડી હતી. Truth Social પર ટ્રમ્પે હોર્મુઝ પર અમેરિકાનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવાનો દાવો કરતાં જણાવ્યું કે રશિયન ઊર્જા અંગેની જાહેરાતથી અમેરિકા અને વિશ્વમાં ડીઝલના ભાવ ઝડપથી અને મોટા પ્રમાણમાં ઘટશે. આ ટ્રમ્પનો દાવો છે; ભાવમાં આવો ઘટાડો થઈ ચૂક્યો હોવાનું નિવેદન નથી. તેમણે ખાસ કરીને ખેડૂતો, પશુપાલકો અને ટ્રકચાલકો માટે ઈંધણ ખર્ચ ઘટાડવાને પોતાની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા ગણાવી હતી.

રશિયાથી 3,00,000 ટનથી વધુ ડીઝલની વાત

આ નિર્ણય પહેલાં ટ્રમ્પે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે વધારાના ડીઝલ પુરવઠા અંગે સમજણ થયાની જાહેરાત કરી હતી. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, રશિયા તાત્કાલિક 3,00,000 ટનથી વધુ ડીઝલ આપવા સંમત થયું છે. નવેમ્બર અને ત્યારબાદના મહિનાઓમાં વધુ શિપમેન્ટ આવવાની અપેક્ષા છે. આમ, અમેરિકાની નીતિમાં યુક્રેન યુદ્ધને લઈને મોસ્કો પર દબાણ રાખવા અને સ્થાનિક ઈંધણ ખર્ચ ઘટાડવા—બંને હેતુઓ વચ્ચે સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ દેખાય છે. ભારત માટે હાલનો મુખ્ય મુદ્દો આ ચોક્કસ પ્રતિબંધોમાંથી મળતી રાહત અને તેના અમલની શરતો રહેશે.

આ પણ વાંચો: BS-VII Emission Rulesનો મોટો ફેરફાર: કારથી ટ્રક સુધી નવા પ્રદૂષણ ધોરણોનો પ્રસ્તાવ, ઓટો કંપનીઓના ખર્ચ વધી શકે

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube