India

દિવાળીમાં વતન જવાની ખુશીમાં બજેટ ન બગડે! Tatkal બુકિંગ અને ટિકિટ કેન્સલેશનના નિયમો શું કહે છે?

દિવાળી અને છઠ દરમિયાન દોડતી દરેક સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં Tatkal કોટા ઉપલબ્ધ હોય તે જરૂરી નથી. કોટો હોય તો AC અને Non-AC માટે બુકિંગના અલગ સમય તથા રિફંડના નિયમો લાગુ પડે છે. બુકિંગ પહેલાં IRCTC પર ટ્રેનમાં Tatkal કોટો છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી છે.

desk@kuberanowPublished On : 21 Oct 2026

railway — Festival Special TrainsAI Generated Image

દિવાળી અને છઠના તહેવારો દરમિયાન ઘરે જવા માટે રેલવે મુસાફરોની ભીડ વધી રહી છે અને રેગ્યુલર ટ્રેનોમાં લાંબી વેઇટિંગ લિસ્ટ જોવા મળી રહી છે. આ સ્થિતિમાં સ્પેશિયલ ટ્રેનો મુસાફરો માટે વિકલ્પ બની રહી છે. જોકે, આ ટ્રેનોમાં Tatkal ટિકિટને લઈને કન્ફ્યુઝન છે. ભારતીય રેલવેના નિયમો મુજબ દરેક સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં Tatkal કોટો હોવો જરૂરી નથી, તેથી બુકિંગ પહેલાં ટ્રેનના કોટાની સ્થિતિ તપાસવી મહત્વપૂર્ણ છે.

દરેક સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં Tatkal કોટો નહીં મળે

સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં Tatkal ટિકિટ ત્યારે જ બુક કરી શકાય છે, જ્યારે રેલવેએ તે ચોક્કસ ટ્રેન માટે સત્તાવાર રીતે Tatkal કોટાની જોગવાઈ કરી હોય. તહેવારો દરમિયાન દોડતી ઘણી સ્પેશિયલ ટ્રેનો ઝીરો સિરીઝની હોય છે, એટલે કે તેમના ટ્રેન નંબરની શરૂઆત શૂન્યથી થાય છે. આવી ટ્રેનોમાં સામાન્ય અને પ્રીમિયમ રિઝર્વેશન કેટેગરી ઉપલબ્ધ હોય છે. તેથી ટિકિટ બુક કરતાં પહેલાં IRCTC પોર્ટલ પર તે ટ્રેનમાં Tatkal કોટો ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી છે.

Tatkal બુકિંગનો સમય કેટલો?

જો સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં Tatkal કોટો ઉપલબ્ધ હોય, તો સામાન્ય ટ્રેનોની જેમ જ બુકિંગના નિયમો લાગુ પડે છે.

- AC કેટેગરી: મુસાફરીના એક દિવસ પહેલાં સવારે 10 વાગ્યે Tatkal બુકિંગ શરૂ થાય છે.

- Sleeper અને અન્ય Non-AC કેટેગરી: મુસાફરીના એક દિવસ પહેલાં સવારે 11 વાગ્યે બુકિંગ શરૂ થાય છે.

- મુસાફરોની મર્યાદા: એક PNR પર એક વખતમાં વધુમાં વધુ 4 મુસાફરોની Tatkal ટિકિટ બુક કરી શકાય છે.

કન્ફર્મ Tatkal ટિકિટ કેન્સલ કરશો તો શું થશે?

સ્પેશિયલ ટ્રેનમાં બુક કરેલી કન્ફર્મ Tatkal ટિકિટ કેન્સલ કરવામાં આવે તો રિફંડ મળતું નથી. તેથી મુસાફરોએ મુસાફરીની યોજના નિશ્ચિત હોય ત્યારે જ કન્ફર્મ Tatkal ટિકિટ બુક કરવી જોઈએ. જોકે, જો ટ્રેન કેન્સલ થાય અથવા ટ્રેન તેના પ્રારંભિક સ્ટેશનથી નિર્ધારિત સમય કરતાં 3 કલાકથી વધુ મોડી ચાલે, તો રિફંડના નિયમો લાગુ થઈ શકે છે. વિલંબના કિસ્સામાં રિફંડ માટે TDR એટલે કે Ticket Deposit Receipt દાખલ કરવાની જરૂર પડે છે.

વેઇટિંગ Tatkal ટિકિટ માટે શું નિયમ?

જો Tatkal ટિકિટ વેઇટિંગમાં જ રહે છે, તો રિફંડ મળી શકે છે. જોકે નિયમો અનુસાર તેમાં ક્લાર્કેજની નિર્ધારિત રકમની કપાત થઈ શકે છે. તેથી તહેવારની મુસાફરી માટે ટિકિટ બુક કરતા પહેલાં ચાર બાબતો ખાસ યાદ રાખવી જરૂરી છે: IRCTC પર Tatkal કોટો તપાસવો, AC માટે સવારે 10 વાગ્યાનો અને Non-AC માટે 11 વાગ્યાનો સમય ધ્યાનમાં રાખવો, એક PNR પર મહત્તમ 4 મુસાફરો રાખવા અને કન્ફર્મ Tatkal ટિકિટ કેન્સલ કરવા પર રિફંડ નહીં મળે તે સમજવું.