Jio Platforms અગાઉ દેશના મોટા ચાર આઇપીઓમાં રોકાણકારોને થયું નુકસાન, ફક્ત એકમાં જ ફાયદો

મુંબઈ: ભારતીય શેરબજારમાં કોઈ કંપની મોટો IPO લઈને આવે એટલે તેમાં રોકાણ કરનારાઓને મોટો નફો થશે જ એવું નથી. દેશના ઇતિહાસમાં આવેલા કેટલાક મોટા IPOના લિસ્ટિંગ દિવસના પરિણામો તપાસીએ તો એક રસપ્રદ ચિત્ર સામે આવે છે. Reliance Power, Coal India, Paytm, LIC અને Hyundai Motor India જેવા પાંચ મોટા IPOમાંથી માત્ર Coal Indiaએ પ્રથમ દિવસે રોકાણકારોને જંગી વળતર આપ્યું હતું. બાકીની ચાર કંપનીઓના શેર ઇશ્યૂ પ્રાઇસ કરતાં નીચા ભાવે બંધ આવ્યા હતા. ખાસ કરીને Coal Indiaના શેરે પ્રથમ દિવસે લગભગ 40% વળતર આપ્યું હતું, જ્યારે Paytmના શેરમાં 27%થી વધુનો કડાકો જોવા મળ્યો હતો. બીજી તરફ, Reliance Powerનો શેર લિસ્ટિંગ સમયે પ્રીમિયમે ખુલ્યો હોવા છતાં દિવસના અંતે 17%થી વધુ ઘટીને બંધ આવ્યો હતો. આ ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે IPOનું કદ અને તેનું લિસ્ટિંગ પ્રદર્શન બે અલગ બાબતો છે.

Reliance Power: પ્રીમિયમે લિસ્ટ થયો, પરંતુ નફો ટક્યો નહીં

અનિલ અંબાણી જૂથની Reliance Powerનો IPO જાન્યુઆરી 2008માં આવ્યો હતો. ₹450 પ્રતિ શેરની ઇશ્યૂ પ્રાઇસ ધરાવતા આ IPOને રોકાણકારો તરફથી જંગી પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. તે સમયે આ દેશના સૌથી ચર્ચિત અને મોટા પબ્લિક ઇશ્યૂમાંથી એક હતો. 11 ફેબ્રુઆરી, 2008ના રોજ શેરે BSE પર ₹547.80ના ભાવે શરૂઆત કરી, એટલે કે લગભગ 21.73% પ્રીમિયમ મળ્યું. જોકે, ભારે વેચવાલીના કારણે શેર દિવસના અંતે ₹372.50 પર બંધ આવ્યો હતો. આમ, ₹450ના ઇશ્યૂ પ્રાઇસ સામે રોકાણકારોને 17.22% નુકસાન થયું હતું. લિસ્ટિંગના દિવસે સેન્સેક્સમાં પણ લગભગ 834 પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. નબળા બજાર સેન્ટિમેન્ટની અસર Reliance Powerના શેર પર પણ પડી હતી

Coal India: પ્રથમ દિવસે જ રોકાણકારોને 40%નો ફાયદો

સરકારી કોલસા કંપની Coal Indiaનો ₹15,199 કરોડનો IPO ઑક્ટોબર 2010માં આવ્યો હતો. કંપનીએ ₹245 પ્રતિ શેરના ભાવે શેર ઓફર કર્યા હતા. 4 નવેમ્બર, 2010ના રોજ Coal Indiaનો શેર BSE પર ₹287.75ના ભાવે લિસ્ટ થયો હતો, જે ઇશ્યૂ પ્રાઇસ કરતાં લગભગ 17.45% વધારે હતો. પરંતુ દિવસ દરમિયાન ખરીદી વધતાં શેર ₹342.35 પર બંધ આવ્યો હતો. એટલે પ્રથમ દિવસના અંતે રોકાણકારોને 39.73% વળતર મળ્યું હતું. ભારતમાં વધતી વીજળીની માંગ, કોલસાની જરૂરિયાત અને કંપનીની બજારમાં મજબૂત સ્થિતિને કારણે આ IPOને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

Paytm: સૌથી ચર્ચિત IPOમાંથી એક, પ્રથમ દિવસે 27%થી વધુ નુકસાન

ડિજિટલ પેમેન્ટ કંપની Paytmની પેરેન્ટ કંપની One97 Communicationsનો ₹18,300 કરોડનો IPO નવેમ્બર 2021માં આવ્યો હતો. કંપનીએ ₹2,150 પ્રતિ શેરના ભાવે શેર ઓફર કર્યા હતા. 18 નવેમ્બર, 2021ના રોજ Paytmનો શેર BSE પર ₹1,955ના ભાવે લિસ્ટ થયો હતો, એટલે શરૂઆતથી જ આશરે 9% ડિસ્કાઉન્ટ જોવા મળ્યું હતું. ત્યારબાદ વેચવાલી વધતાં શેર ₹1,564.15 પર બંધ આવ્યો હતો. આમ, ઇશ્યૂ પ્રાઇસ સામે પ્રથમ દિવસે જ રોકાણકારોને લગભગ 27.25% નુકસાન થયું હતું. કંપનીના ઊંચા વેલ્યુએશન, નફાકારકતા અંગેની અનિશ્ચિતતા અને બજારમાં વેચવાલીને આ નબળા પ્રદર્શનનાં મહત્વનાં કારણો ગણવામાં આવ્યાં હતાં.

LIC: દેશની સૌથી મોટી વીમા કંપનીનું નિરાશાજનક લિસ્ટિંગ

સરકારી વીમા કંપની Life Insurance Corporation of India (LIC)નો લગભગ ₹20,557 કરોડનો IPO મે 2022માં આવ્યો હતો. ઇશ્યૂ પ્રાઇસ ₹949 પ્રતિ શેર નક્કી કરવામાં આવી હતી. 17 મે, 2022ના રોજ LICનો શેર BSE પર ₹867.20ના ભાવે લિસ્ટ થયો હતો, જે ઇશ્યૂ પ્રાઇસ કરતાં 8.62% ઓછો હતો. દિવસના અંતે શેર ₹875.45 પર બંધ આવ્યો હતો. આમ, પ્રથમ દિવસના બંધ ભાવની સરખામણીએ રોકાણકારોને 7.75% નુકસાન થયું હતું. જોકે, રિટેલ રોકાણકારો અને પોલિસીધારકોને IPOમાં મળેલા અલગ-અલગ ડિસ્કાઉન્ટને કારણે તેમના વાસ્તવિક વળતરમાં તફાવત હતો.

Hyundai Motor India: દેશના સૌથી મોટા IPOમાંથી એક છતાં શેર ઘટ્યો

ઑક્ટોબર 2024માં Hyundai Motor Indiaએ લગભગ ₹27,856 કરોડનો IPO લાવ્યો હતો. તે સમયે આ ભારતીય શેરબજારના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો IPO હતો. 22 ઑક્ટોબર, 2024ના રોજ શેર ₹1,960ની ઇશ્યૂ પ્રાઇસ સામે BSE પર ₹1,931ના ભાવે લિસ્ટ થયો હતો. દિવસના અંતે તે ₹1,820.40 પર બંધ આવ્યો હતો. આમ, રોકાણકારોને પ્રથમ દિવસે 7.12% નુકસાન થયું હતું. ઊંચા વેલ્યુએશન અંગેની ચિંતા, ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરમાં મંદીની આશંકા અને રિટેલ રોકાણકારોની નબળી માંગને કારણે શેરનું પ્રદર્શન નિરાશાજનક રહ્યું હતું