Tourist Visa હવે Visitor Visa: વિઝાનાં નિયમો બન્યા સરળ! ફોર્મ ભરવાની વિગતો પણ ઘટી

India Visa Rules: ભારત આવવા ઇચ્છતા વિદેશી પ્રવાસીઓ, દર્દીઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને બિઝનેસ પ્રોફેશનલ્સ માટે વિઝાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનવા જઈ રહી છે. કેન્દ્ર સરકારે એકસરખા હેતુ ધરાવતી વિઝા કેટેગરીને એકત્ર કરીને અરજીમાં ભરવાની વિગતોમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે. આ ફેરફારથી યોગ્ય વિઝા પસંદ કરવામાં સરળતા, અરજીમાં ઓછો સમય અને પ્રવાસના આયોજનમાં વધુ સ્પષ્ટતા મળવાની અપેક્ષા છે. કેન્દ્ર સરકારનો હેતુ વિદેશી પ્રવાસન, સારવાર માટેના પ્રવાસ, શિક્ષણ અને આર્થિક જોડાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને કેન્દ્રીય ગૃહ તથા સહકાર મંત્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ ગૃહ મંત્રાલયે 27 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ વિઝાની મુખ્ય શ્રેણી (કેટેગરી)ઓ 13થી ઘટાડીને 9 અને પેટાશ્રેણીઓ 49થી ઘટાડીને 23 કરી હતી. અગાઉ ઑક્ટોબર 2025માં મુખ્ય શ્રેણીઓ 22થી ઘટાડીને 13 અને પેટાશ્રેણીઓ 63થી ઘટાડીને 49 કરવામાં આવી હતી.

વિદેશી નાગરિકોને પણ થશે ફાયદો

નવું માળખું તૈયાર કરતી વખતે વિકસિત દેશોની વિઝા વ્યવસ્થા અને વૈશ્વિક ધોરણોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સમાન પ્રકારના પ્રવાસના હેતુઓને એક શ્રેણીમાં લાવવાથી વિદેશી નાગરિકો માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરવો સરળ બનશે. હાલ ઇલેક્ટ્રોનિક ટ્રાવેલ ઑથોરાઇઝેશન મારફતે 13 પેટાશ્રેણીઓમાં ઇ-વિઝાની પ્રક્રિયા થાય છે અને 172 દેશોના નાગરિકોને ઇ-વિઝાની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

Tourist Visa હવે Visitor Visa

અગાઉના Tourist Visaનું નામ બદલીને Visitor Visa કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં પરંપરાગત પ્રવાસન ઉપરાંત અન્ય પાત્ર પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ કરાયો છે. તેને V-1 અને V-2 એમ બે પેટાશ્રેણીમાં ગોઠવવામાં આવ્યો છે.

V-1 વિઝા

અન્ય પાત્ર મુલાકાત પ્રવૃત્તિઓ ઉપરાંત ટૂંકી બિઝનેસ મિટિંગ, તબીબી પરામર્શ, વેલનેસ રિટ્રીટ, ટૂંકા ગાળાની સારવાર તથા ભારતીય ભાષાઓ, સંગીત, કલા અને હસ્તકલાના ટૂંકા અભ્યાસક્રમોને આવરી લેશે. તે 30 દિવસ માટે મલ્ટિપલ એન્ટ્રી સાથે આપવામાં આવશે.

V-2 વિઝા

નિર્ધારિત જોગવાઈ મુજબ 1, 5 અથવા 10 વર્ષની માન્યતા ધરાવશે. તેમાં V-1 હેઠળની પ્રવૃત્તિઓ ઉપરાંત પર્વતારોહણનો સમાવેશ થશે. પર્વતારોહણ માટે છ મહિનાનો મલ્ટિપલ એન્ટ્રી વિઝા આપવામાં આવશે.

આ વ્યવસ્થાથી પ્રવાસ સાથે બિઝનેસ મિટિંગ, તબીબી પરામર્શ, વેલનેસ, સાંસ્કૃતિક અભ્યાસ અથવા ટૂંકા યોગ કાર્યક્રમને જોડવા ઇચ્છતા પ્રવાસીઓને યોગ્ય વિઝા પસંદ કરવામાં સરળતા મળશે. લાંબી માન્યતાવાળો V-2 વિઝા પાત્ર પુનરાવર્તિત મુલાકાતીઓ માટે ઉપયોગી બનશે.

Medical Visa: વારંવારની સારવાર માટે મલ્ટિપલ એન્ટ્રી

તબીબી વિઝામાં પરંપરાગત સારવાર અને AYUSH પદ્ધતિની સારવાર માટે અલગ જોગવાઈ જાળવવામાં આવી છે.

• M-1: AYUSH સિવાયની તબીબી સારવાર માટે.
• M-3: AYUSH પદ્ધતિ હેઠળની સારવાર માટે.
• M-2: M-1 વિઝાધારક સાથે આવતા સહાયક માટે.
• M-4: M-3 વિઝાધારક સાથે આવતા સહાયક માટે.

M-1 અને M-3 તથા તેમના ઇ-વિઝા વિકલ્પો સામાન્ય વ્યવસ્થા તરીકે એક વર્ષની માન્યતા અને મલ્ટિપલ એન્ટ્રી સાથે આપવામાં આવશે. તેનાથી અનેક પરામર્શ, ફોલોઅપ મુલાકાતો અથવા તબક્કાવાર સારવાર માટે આવતા દર્દીઓને વારંવાર નવી અરજી કરવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે. સાથે આવતી વ્યક્તિ માટેની જોગવાઈથી દર્દીને સહાય પણ મળશે. આ પગલું ‘Heal in India’ના વિઝન મુજબ ભારતમાં મેડિકલ વેલ્યૂ ટૂરિઝમને પ્રોત્સાહન આપશે.

Student Visa: શિક્ષણ અને સંશોધન માટે બે વિકલ્પ

વિદ્યાર્થી વિઝાને S-1 અને S-2 એમ બે વ્યાપક પેટાશ્રેણીમાં એકત્ર કરવામાં આવ્યો છે.

• S-1: શાળા, સ્નાતક અને અનુસ્નાતક શિક્ષણ માટે.
• S-2: ભારતીય યુનિવર્સિટીઓમાં PhD અને સંશોધન કરતા વિદ્વાનો, મુલાકાતી અધ્યાપકો, સંશોધન માટે આવતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, વૈજ્ઞાનિક અને માનવશાસ્ત્રીય અભિયાનો, ઇન્ટર્નશિપ તથા એક્સચેન્જ વિદ્યાર્થીઓ સહિતની નિર્ધારિત શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ માટે.

Study in India પોર્ટલ મારફતે ભારતીય શૈક્ષણિક સંસ્થામાં પ્રવેશ મેળવનારા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પાંચ વર્ષ અથવા અભ્યાસક્રમનો સમયગાળો—બેમાંથી જે ઓછો હોય તેટલા સમય માટે મલ્ટિપલ એન્ટ્રીવાળો e-S1 વિઝા મળી શકશે. અભ્યાસક્રમ સાથે જોડાયેલી માન્યતાથી પ્રક્રિયાના કારણે આવતા અવરોધો ઘટશે અને અભ્યાસ દરમિયાન પ્રવાસનું આયોજન સરળ બનશે.

Business Visa: રોકાણ અને ટૂંકા કરાર માટે અલગ શ્રેણી

બિઝનેસ વિઝાને B-1 અને B-2માં એકત્ર કરવામાં આવ્યો છે.

• B-1 લાંબા ગાળાની લાઇસન્સ આધારિત વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ માટે હશે. તેમાં ભારતમાં ઔદ્યોગિક અથવા વ્યાવસાયિક સાહસ સ્થાપવા ઇચ્છતા વિદેશી નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• B-2 ટૂંકા ગાળાની કરાર આધારિત પ્રવૃત્તિઓ માટે હશે. તેમાં પ્રોડક્શન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બિઝનેસ, પરિષદો, રમતગમત, મંચકલા અને ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા જોડવામાં આવતા વિદેશી વિષય નિષ્ણાતો, એન્જિનિયરો અને ટેક્નિકલ કર્મચારીઓ માટે પણ ખાસ જોગવાઈ છે. તેમાં નીચેની કામગીરી આવરી લેવાશે:

• મશીનરીનું ઇન્સ્ટોલેશન અને કાર્યરત કરવાની પ્રક્રિયા.
• ગુણવત્તાની તપાસ, જરૂરી જાળવણી અને ઉત્પાદન.
• IT તથા ERP વ્યવસ્થાનો વિસ્તાર.
• તાલીમ અને સપ્લાય ચેઇનનો વિકાસ.
• પ્લાન્ટની ડિઝાઇન અને તેને કાર્યરત કરવો.
• વરિષ્ઠ મેનેજમેન્ટ અને ટેક્નિકલ સહાય.
• જાણકારી, ટેક્નોલોજી અને સેવાઓનું હસ્તાંતરણ.

આવા કર્મચારીઓને ઇ-વિઝા પ્લેટફોર્મ મારફતે B-2 હેઠળ Production Investment Business Visa મળી શકશે. અગાઉ આ વિઝા e-B4 નામે આપવામાં આવતો હતો. આ ભેદથી કંપનીઓને લાંબા ગાળાના રોકાણ અને ટૂંકા કરાર આધારિત કામ માટે આયોજનમાં સ્પષ્ટતા મળશે. ઉદ્યોગ શરૂ કરવા, ઉત્પાદન વધારવા અને ટેક્નોલોજી હસ્તાંતરણ માટે જરૂરી નિષ્ણાતોને સમયસર જોડવામાં પણ મદદ મળી શકે છે.

ફોર્મમાં 65–70% ઓછી વિગતો ભરવી પડશે

ગૃહ મંત્રાલયે તમામ 23 વિઝા શ્રેણી અને પેટાશ્રેણીનાં અરજી ફોર્મ સરળ બનાવવા વ્યાપક કામગીરી કરી છે. તેમાં ભરવાની વિગતો અને ખાના 65–70% ઘટાડવામાં આવ્યા છે. વિઝા પ્રક્રિયા માટે જરૂરી મૂળભૂત માહિતી જાળવી રાખીને વિદેશી અરજદારો પાસેથી માંગવામાં આવતી માહિતી ઓછી કરવામાં આવી છે. તેના કારણે અરજી ભરવાનો સમય અને મહેનત ઘટશે. અધિકારીઓ માટે પણ જરૂરી માહિતીની કેન્દ્રિત તપાસ અને અરજીની પ્રક્રિયા વધુ કાર્યક્ષમ બનવાની અપેક્ષા છે.

આ તમામ ફેરફારો લાગુ કરવા ગૃહ મંત્રાલય IT સિસ્ટમ અપડેટ કરી રહ્યું છે. વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં નવા માળખા મુજબ વિઝા આપવામાં આવશે. પ્રવાસીઓ, દર્દીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, રોકાણકારો અને વ્યવસાયિકો માટેના આ વિકલ્પોનો લાભ લાગુ પડતી પાત્રતા અને શરતોને આધીન રહેશે.

આ પણ વાંચો: ભારતીયો માટે 15 દેશોના Golden Visa પ્રોગ્રામ, જાણો ક્યાં કેટલું રોકાણ જરૂરી

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube