India

ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં FDI નિયમોમાં વધુ છૂટની તૈયારી, 2029 સુધી ₹50,000 કરોડ નિકાસનું લક્ષ્ય

સરકાર ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં વધુ વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા FDI નિયમોને વધુ લવચીક બનાવવાના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહી છે. હાલમાં 74% સુધી FDI સ્વચાલિત માર્ગથી મંજૂર છે, જ્યારે 2029 સુધી ₹50,000 કરોડની વાર્ષિક ડિફેન્સ નિકાસનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.

desk@kuberanow1 Sept 2026

ભારત સરકાર ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં વધુ વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટે FDIના નિયમોને વધુ લવચીક બનાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. અહેવાલ મુજબ ઉદ્યોગ અને આંતરિક વેપાર પ્રોત્સાહન વિભાગ (DPIIT) સંબંધિત પક્ષો અને નિષ્ણાતો સાથે ચર્ચા કરી રહ્યો છે. જોકે નિયમોમાં કયા ચોક્કસ ફેરફાર થશે તેની અંતિમ જાહેરાત હજુ કરવામાં આવી નથી.

હાલમાં 74% સુધી FDI માટે સરકારની મંજૂરી જરૂરી નથી

હાલના નિયમો મુજબ ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં 74% સુધીનું વિદેશી રોકાણ સ્વચાલિત માર્ગથી થઈ શકે છે. એટલે આ હદ સુધી અલગથી સરકારની મંજૂરી લેવાની જરૂર પડતી નથી. 74%થી વધુ રોકાણ માટે સરકારની મંજૂરી જરૂરી છે અને સામાન્ય રીતે એવી યોજનાઓમાં મંજૂરી આપવામાં આવે છે જ્યાં અદ્યતન ટેક્નોલોજી અથવા અન્ય વ્યૂહાત્મક લાભ મળવાની શક્યતા હોય.

ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં વિદેશી રોકાણ હજુ ઓછું

આંકડા મુજબ એપ્રિલ 2000થી માર્ચ 2026 દરમિયાન ભારતના ડિફેન્સ ઉદ્યોગમાં કુલ $32.29 મિલિયનનું FDI આવ્યું છે. ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં વિદેશી રોકાણ માટે ગૃહ મંત્રાલયની સુરક્ષા મંજૂરી અને રક્ષા મંત્રાલયના નિયમોનું પાલન પણ જરૂરી રહે છે.

ડિફેન્સ બજેટ ₹7.85 લાખ કરોડ સુધી

ભારતનું ડિફેન્સ બજેટ 2013-14માં ₹2.53 લાખ કરોડ હતું, જે 2026-27માં વધીને ₹7.85 લાખ કરોડ થયું છે. સરકાર સ્થાનિક ઉત્પાદન, ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી અને ડિફેન્સ નિકાસ વધારવા માટે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અનેક નીતિગત પગલાં લઈ રહી છે.

નિકાસ ₹38,424 કરોડ સુધી પહોંચી

ભારતની ડિફેન્સ નિકાસ 2013-14માં માત્ર ₹686 કરોડ હતી, જે 2025-26માં વધીને ₹38,424 કરોડ થઈ છે. આ નિકાસમાં ખાનગી ક્ષેત્રનો ફાળો ₹17,353 કરોડ એટલે કે 45.16% રહ્યો, જ્યારે રક્ષા ક્ષેત્રની જાહેર કંપનીઓનો ફાળો ₹21,071 કરોડ એટલે કે 54.84% રહ્યો.

2029 માટે મોટું લક્ષ્ય

સરકારે 2029 સુધી વાર્ષિક ₹3 લાખ કરોડનું ડિફેન્સ ઉત્પાદન અને ₹50,000 કરોડની નિકાસનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. FDI નિયમોમાં શક્ય છૂટથી વિદેશી કંપનીઓને ભારતમાં ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજી ભાગીદારી અને સંયુક્ત સાહસ માટે વધુ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. જોકે અંતિમ નીતિ બદલાવ સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.