બેંક ખાતામાં ₹5 લાખથી વધુ રકમ છે? આ નિયમ નહીં જાણો તો થઈ શકે છે મોટું નુકસાન

Bank Deposit Insurance: આપણી પરસેવાની કમાણીને સુરક્ષિત રાખવા માટે બેંક ખાતું સૌથી સલામત વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. બેંક માં જમા કરાવેલા પૈસા સુરક્ષિત રહે છે અને જરૂર પડે ત્યારે ગ્રાહકો તેનો સરળતાથી ઉપયોગ પણ કરી શકે છે. પણ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જો તમારી બેંક નાદાર જાહેર થાય કે બરબાદ થઈ જાય, તો તમારી મહેનતની કમાણીનું શું થશે? આવી કપરી પરિસ્થિતિમાં તમને તમારા પૈસા કેવી રીતે પાછા મળશે? ચાલો આ અંગેના નિયમોને સરળ ભાષામાં સમજીએ. આજના સમયમાં લોકો પોતાની બચત બેંક ખાતામાં એવું માનીને રાખે છે કે ત્યાં તેમના પૈસા સો ટકા સુરક્ષિત છે. સામાન્ય રીતે આ વાત સાચી પણ છે. ગ્રાહકો નિશ્ચિંત થઈને બેંક સેવાઓનો લાભ લે છે. પરંતુ ક્યારેક એવા સંજોગો પણ ઉભા થાય છે જ્યારે બેંક આર્થિક સંકટમાં ફસાઈ જાય. આવી સ્થિતિમાં ખાતાધારકોની સુરક્ષા માટે પણ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.

બેંક ડિપોઝિટ પર DICGC નું વીમા કવર

એક મહત્વની બાબત સમજવી જરૂરી છે કે બેંક માં જમા કરાયેલો એકેએક રૂપિયો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત હોવાની કોઈ ગેરંટી નથી. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) અંતર્ગત કામ કરતી સંસ્થા, 'ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કૉર્પોરેશન' (DICGC) બેંક ના ગ્રાહકોને ડિપોઝિટ વીમો પૂરો પાડે છે. આ નિયમ હેઠળ, તમારા જમા નાણાં માત્ર એક ચોક્કસ મર્યાદા સુધી જ સુરક્ષિત છે અને તે મર્યાદા છે ₹5 લાખ. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે બેંક માં તમારી ₹5 લાખ સુધીની થાપણ જ વીમા હેઠળ સુરક્ષિત છે, તેનાથી ઉપરની કોઈપણ રકમ માટે આ વીમા કવર મળતું નથી.

જો બેંક માં ₹10 લાખ જમા હોય તો શું?

DICGC ના નિયમો અનુસાર, જો બેંક પડી ભાંગે, બંધ થઈ જાય કે દેવાળું ફૂંકે, તો ગ્રાહકને મહત્તમ ₹5 લાખ સુધીનું જ વળતર મળે છે. આ ₹5 લાખની ગણતરીમાં તમારી જમા રકમ અને તેના પર મળવાપાત્ર વ્યાજ, બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે એક જ બેંક માં ₹10 લાખ જમા કરાવ્યા છે અને કમનસીબે બેંક નાદાર જાહેર થાય, તો તમને ડિપોઝિટ વીમાના કાયદા હેઠળ વધુમાં વધુ ₹5 લાખ જ પાછા મળશે. બાકીના ₹5 લાખ આ વીમા કવરમાં આવતા નથી, એટલે કે તમારી તમામ બચત સુરક્ષિત રહે તેની કોઈ ગેરંટી નથી. આવા સંજોગોથી બચવા માટે, નાણાકીય સલાહકારો એવું સૂચન કરે છે કે પોતાની તમામ બચત એક જ બેંક માં રાખવાને બદલે અલગ અલગ બેંક ોમાં રાખવી વધુ હિતાવહ છે. જો તમારી પાસે ₹10 લાખ હોય, તો સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ બે અલગ અલગ બેંકોમાં ₹5 લાખ - ₹5 લાખ જમા કરાવવા એ વધુ સારો અને સમજદારીભર્યો વિકલ્પ છે.

શું ₹5 લાખના કવરમાં FD (ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ) નો પણ સમાવેશ થાય છે?

હા, DICGC દ્વારા આપવામાં આવતું આ ₹5 લાખનું વીમા કવર ગ્રાહકની બેંક માં રહેલી તમામ પ્રકારની થાપણો પર લાગુ પડે છે. જેમાં બચત ખાતું (સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ), ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) વગેરે તમામનો સમાવેશ થઈ જાય છે. એક બીજી અગત્યની વાત એ પણ છે કે, જો તમારી પાસે એક જ બેંક ની જુદી જુદી શાખાઓમાં ખાતા હોય, તો પણ તમારું કુલ વીમા કવર ₹5 લાખથી વધશે નહીં. તેથી જ મોટી રકમની બચત હંમેશા જુદી જુદી બેંક ોમાં વહેંચીને રાખવી જોઈએ. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ માહિતીના લેખનમાં શુદ્ધતા જાળવવા માટે 'ગુજરાતી શબ્દકોશ.pdf' નો સંદર્ભ લેવામાં આવ્યો છે.

આ પણ વાંચોઃ બેંક ગ્રાહકો માટે કામના સમાચાર: સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ પર વધુ વ્યાજ મેળવવા શરૂ કરો Sweep-In FD

આ પણ જુઓ

Watch onYouTube