ભારતીય નૌસેનાની તાકાત વધશે! 8 Next Generation Corvettes માટે ₹53,866 કરોડ મંજૂર

ભારતીય નૌસેનાના આધુનિકીકરણને વધુ વેગ આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. રક્ષા મંત્રાલયે ભારતીય નૌસેના માટે 8 Next Generation Corvettes (NGCs) બનાવવા માટે કુલ ₹53,866.50 કરોડના કરાર કર્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ નૌસેનાની દરિયાઈ સુરક્ષા ક્ષમતા વધારવાની સાથે ભારતમાં યુદ્ધજહાજોના સ્વદેશી નિર્માણને પણ મજબૂત બનાવશે.

GRSE અને Goa Shipyardને મળ્યો કોન્ટ્રાક્ટ

આ કરાર 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ રક્ષા મંત્રાલયે Garden Reach Shipbuilders & Engineers Limited (GRSE) અને Goa Shipyard Limited (GSL) સાથે કર્યા હતા. કરાર મુજબ, કોલકાતાની GRSE પાંચ Next Generation Corvettesનું નિર્માણ કરશે, જ્યારે ગોવાની GSL ત્રણ Corvettes બનાવશે. આ કરાર રક્ષા સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની હાજરીમાં કરવામાં આવ્યા હતા. ખાસ વાત એ છે કે ભારતીય નૌસેના દ્વારા સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવેલા Warshipsને સ્પર્ધાત્મક પ્રક્રિયા દ્વારા પસંદ કરાયેલા Defence Public Sector Undertakings દ્વારા બનાવવાનો આ પ્રથમ પ્રોજેક્ટ છે.

દુશ્મનની સબમરીનથી લઈને દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા સુધી ઉપયોગી

કોર્વેટ એ પ્રમાણમાં નાનું પરંતુ આધુનિક શસ્ત્રો અને સુરક્ષા પ્રણાલીઓથી સજ્જ યુદ્ધજહાજ છે. તે ફ્રિગેટ અને ડિસ્ટ્રોયર જેવાં મોટાં યુદ્ધજહાજોની સરખામણીએ કદમાં નાનું હોય છે. આવા જહાજોનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા, છીછરા દરિયાઈ વિસ્તારોમાં દેખરેખ અને દરિયામાં વિશેષ લશ્કરી કામગીરી માટે કરવામાં આવે છે. નવી પેઢીનાં આ યુદ્ધજહાજોમાં હવામાંથી, દરિયાની સપાટી પરથી અને પાણીની અંદરથી આવતા જોખમોનો સામનો કરવા માટે આધુનિક મિસાઇલ, શસ્ત્રો અને સેન્સર પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થવાની અપેક્ષા છે.

સ્વદેશી યુદ્ધજહાજોના નિર્માણને મળશે વેગ

આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ છે કે આઠેય કોર્વેટ યુદ્ધજહાજોની ડિઝાઇન ભારતીય નૌસેનાએ તૈયાર કરી છે. ભારત પહેલેથી જ વિમાનવાહક યુદ્ધજહાજો, ડિસ્ટ્રોયર, ફ્રિગેટ અને સબમરીન સહિત વિવિધ પ્રકારનાં નૌકાદળનાં જહાજોના નિર્માણમાં પોતાની ક્ષમતા વિકસાવી રહ્યું છે. સ્વદેશી ડિઝાઇનના કારણે જહાજોની રચના, ભવિષ્યમાં જરૂરી ફેરફાર, જાળવણી અને ભારતમાં વિકસાવેલાં શસ્ત્રો તથા સેન્સરનો ઉપયોગ કરવા અંગે વધુ નિયંત્રણ મેળવી શકાય છે.

10 વર્ષમાં 5.32 કરોડ માનવ-દિવસ જેટલી રોજગારી સર્જાવાનો અંદાજ

આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ભારતીય નૌસેનાની તાકાત વધારવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે દેશના ઉત્પાદન ક્ષેત્ર અને રોજગારી માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના અંદાજ મુજબ, આગામી 10 વર્ષ દરમિયાન આ પ્રોજેક્ટથી જહાજ નિર્માણ કેન્દ્રોમાં આશરે 72 લાખ માનવ-દિવસ જેટલી રોજગારી સર્જાઈ શકે છે. આ ઉપરાંત જહાજ નિર્માણ સાથે જોડાયેલા સહાયક ઉદ્યોગો અને સૂક્ષ્મ, લઘુ તથા મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs)માં આશરે 4.60 કરોડ માનવ-દિવસ જેટલી રોજગારી ઊભી થવાની સંભાવના છે.

એક યુદ્ધજહાજની સરેરાશ કિંમત આશરે ₹6,733 કરોડ

આઠ યુદ્ધજહાજો માટે કુલ ₹53,866.50 કરોડના કરાર કરવામાં આવ્યા છે. આ રકમને આઠ જહાજોમાં વહેંચવામાં આવે તો એક યુદ્ધજહાજની સરેરાશ કરાર કિંમત આશરે ₹6,733 કરોડ થાય છે. જોકે, આ માત્ર સરેરાશ ગણતરી છે. દરેક યુદ્ધજહાજની વાસ્તવિક કિંમત સમાન હોય તે જરૂરી નથી. સરકારે હજી સુધી દરેક જહાજ ક્યારે નૌસેનાને સોંપવામાં આવશે અથવા તેમાં કેવા પ્રકારનાં એન્જિન, શસ્ત્રો અને સેન્સર લગાવવામાં આવશે તેની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરી નથી. આ વિગતો સામે આવ્યા બાદ જ પ્રોજેક્ટની વાસ્તવિક કિંમત અને નૌસેનાને મળનારી લશ્કરી ક્ષમતાનું વધુ ચોક્કસ મૂલ્યાંકન કરી શકાશે.

ભારતીય નૌસેનાની વાસ્તવિક તાકાત કેટલી વધશે?

₹53,866.50 કરોડના આ પ્રોજેક્ટની સફળતા માત્ર કરારની રકમ અથવા જહાજોની સંખ્યા પરથી નક્કી નહીં થાય. આ યુદ્ધજહાજો સમયસર તૈયાર થાય, તેમાં આધુનિક શસ્ત્રો અને સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ યોગ્ય રીતે કામ કરે તેમજ દરિયામાં લાંબા સમય સુધી વિશ્વસનીય રીતે કામગીરી કરી શકે તે સૌથી મહત્ત્વનું રહેશે. સાથે જ યુદ્ધજહાજોમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજીનો કેટલો ઉપયોગ થાય છે અને ભવિષ્યમાં તેની જાળવણી તથા આધુનિકીકરણ કેટલી સરળતાથી થઈ શકે છે તે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.

આ પણ વાંચો: 60,000 કર્મચારીઓને Buyout Offer, છતાં Microsoftને કેમ લેવું પડ્યું $25 બિલિયનનું દેવું?

આ પણ જુઓ: