ચીનનો નવો બેટરી પ્લાન: 15,000 ચાર્જિંગ સાઇકલનું લક્ષ્ય કેવી રીતે બદલશે EV અને એનર્જી માર્કેટ

ચીને 2026થી 2030 માટે બેટરી ઉદ્યોગની નવી પંચવર્ષીય યોજના રજૂ કરી છે. તેમાં લાંબા આયુષ્યવાળી લિથિયમ બેટરી માટે 15,000 ચાર્જ-ડિસ્ચાર્જ સાઇકલ અને 2030 સુધી ઓલ-સોલિડ-સ્ટેટ બેટરીનો પ્રારંભિક મોટા પાયે ઉપયોગ શરૂ કરવાનાં લક્ષ્યો છે. આ પ્રયાસ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ઊર્જા સંગ્રહ અને આધુનિક ઉત્પાદનના ખર્ચ તથા કામગીરીને અસર કરી શકે છે. વૈશ્વિક બેટરી ઉદ્યોગમાં સ્પર્ધા હવે ઉત્પાદનની સંખ્યા અને કિંમત ઉપરાંત બેટરી કેટલો સમય ચાલે છે, કેટલી સુરક્ષિત છે અને તેનું મોટા પાયે વિશ્વસનીય ઉત્પાદન થઈ શકે છે કે નહીં, તેના પર પણ કેન્દ્રિત થઈ રહી છે. ચીનની 2026–2030ની નવી બેટરી ઉદ્યોગ યોજના આ દિશામાં મહત્વનાં લક્ષ્યો નક્કી કરે છે. યોજનામાં 2030 સુધી ઓલ-સોલિડ-સ્ટેટ બેટરીનો પ્રારંભિક મોટા પાયે ઉપયોગ શરૂ કરવાનો અને લાંબા આયુષ્યવાળી લિથિયમ બેટરીને 15,000 ચાર્જ-ડિસ્ચાર્જ સાઇકલ સુધી પહોંચાડવાનો હેતુ છે. આ લક્ષ્યો છે; તેને હાંસલ કરવા માટે ટેકનોલોજી, ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અને વ્યાવસાયિક ઉપયોગના સ્તરે પ્રગતિ જરૂરી રહેશે.

સોલિડ-સ્ટેટ બેટરીમાં શું અલગ છે?

સામાન્ય બેટરીમાં વપરાતા પ્રવાહી ઇલેક્ટ્રોલાઇટના સ્થાને સોલિડ-સ્ટેટ બેટરીમાં ઘન પદાર્થનો ઉપયોગ થાય છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ બેટરીની અંદર આયનોની હેરફેર માટેનું માધ્યમ છે, જે ચાર્જિંગ અને વીજળી આપવાની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આ ટેકનોલોજીથી સુરક્ષા, ઊર્જા સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા અને સંભવિત રીતે બેટરીના આયુષ્યમાં સુધારો થઈ શકે છે. ઊર્જા ઘનતા વધે તો સમાન વજન અથવા કદની બેટરીમાં વધુ ઊર્જા સંગ્રહ કરવાની શક્યતા ઊભી થાય છે. જોકે, આ લાભોને પ્રયોગશાળામાં દર્શાવવા અને વ્યાપારી ધોરણે સતત ગુણવત્તા સાથે ઉત્પાદન કરવા વચ્ચે મોટો પડકાર છે. ચીનની યોજના નવા મટિરિયલ, ઉત્પાદન સાધનો, ટેક્નિકલ ધોરણો અને બજારમાં ઉપયોગને જોડીને આ અંતર ઘટાડવા પર ભાર મૂકે છે.

15,000 સાઇકલનું લક્ષ્ય કેમ મહત્વનું છે

ચાર્જ-ડિસ્ચાર્જ સાઇકલનો અર્થ બેટરીની ઊર્જા વાપરવા અને ફરી ચાર્જ કરવાની એક સંપૂર્ણ સમકક્ષ પ્રક્રિયા થાય છે. તેથી, ચાર્જર સાથે જોડવાની દરેક ઘટના એક સંપૂર્ણ સાઇકલ ગણાતી નથી. 15,000 સાઇકલનું લક્ષ્ય ખાસ કરીને મોટા પાયે વીજળી સંગ્રહ કરતી વ્યવસ્થાઓ માટે મહત્વનું બની શકે છે. સોલાર અને પવન ઊર્જાનું ઉત્પાદન સતત એકસરખું રહેતું નથી. વધારાની વીજળી બેટરીમાં સંગ્રહ કરીને જરૂરિયાતના સમયે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જો આવી બેટરી લાંબા સમય સુધી જરૂરી કામગીરી જાળવી શકે, તો તેને બદલવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. તેનાથી ઊર્જા સંગ્રહ પ્રોજેક્ટના સમગ્ર જીવનકાળનો ખર્ચ ઘટવાની સંભાવના છે. જોકે, સાઇકલની સંખ્યા સાથે બેટરીની બાકી રહેલી ક્ષમતા અને ઉપયોગની પરિસ્થિતિઓ પણ મહત્વની રહેશે. આ લક્ષ્યને દરેક ઇલેક્ટ્રિક કારની બેટરી સાથે સીધું જોડવું યોગ્ય નથી.

ઉત્પાદનમાં વધુ ચોકસાઈનું લક્ષ્ય

ચીનની યોજનામાં અગ્રણી ઉત્પાદકો માટે 2030 સુધી ખામીનું પ્રમાણ ‘પાર્ટ્સ પર બિલિયન’ના સ્તરે ઘટાડવાનું લક્ષ્ય પણ છે. તેનો અર્થ ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં અત્યંત ઊંચી ચોકસાઈ અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ તરફ આગળ વધવાનો છે. બેટરીમાં સતત ગુણવત્તા જાળવવી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ઊર્જા સંગ્રહ અને અન્ય ઉપયોગ માટે જરૂરી છે. આ પ્રકારનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા ઉત્પાદન સાધનો, તપાસ અને પ્રક્રિયાના નિયંત્રણમાં સુધારા જરૂરી બનશે.

સોડિયમ અને ફ્લો બેટરી પર પણ ધ્યાન

યોજના લિથિયમ આધારિત બેટરી પૂરતી મર્યાદિત નથી. ચીન સોડિયમ બેટરી, ફ્લો બેટરી અને સોલિડ-સ્ટેટ સિસ્ટમને પણ આગળ વધારવા માગે છે. અલગ ઉપયોગ માટે અલગ પ્રકારની બેટરી યોગ્ય બની શકે છે. ક્યાંક વજન અને કદ મહત્વનાં હોય છે, તો ક્યાંક ખર્ચ, લાંબું આયુષ્ય અથવા મોટા પ્રમાણમાં ઊર્જા સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા વધુ જરૂરી હોય છે. ચીન આ ટેકનોલોજીઓને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, વીજળી ગ્રીડ, ઓછી ઊંચાઈએ ઉડતાં વિમાનો અને હ્યુમનોઇડ રોબોટ જેવા ક્ષેત્રો સાથે જોડવા માગે છે.

વૈશ્વિક ઉદ્યોગ માટે શું અર્થ

ચીન પાસે બેટરી મટિરિયલ, સેલ, ઉત્પાદન સાધનો, સિસ્ટમ ઇન્ટિગ્રેશન અને રિસાયક્લિંગનો વ્યાપક ઉદ્યોગ આધાર છે. નવી પેઢીની ટેકનોલોજીને આ માળખા સાથે સફળતાપૂર્વક જોડવામાં આવે તો વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ટેક્નોલોજી અને ગુણવત્તાનું મહત્વ વધી શકે છે. અન્ય દેશોના બેટરી ઉત્પાદકો માટે તેનો અર્થ સંશોધન, ઉત્પાદન સાધનો અને ગુણવત્તા નિયંત્રણમાં વધુ રોકાણની જરૂરિયાત હોઈ શકે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તથા નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ માટે લાંબા આયુષ્યવાળી અને વિશ્વસનીય બેટરી આર્થિક લાભ આપી શકે છે. આ લાભ કેટલા પ્રમાણમાં મળે છે, તે ચીનનાં લક્ષ્યોના અમલીકરણ અને વ્યાપારી પરિણામો પરથી સ્પષ્ટ થશે.

આ પણ વાંચો: અમેરિકામાં પેટ્રોલ મોંઘું થવા પાછળ કોણ જવાબદાર? ટ્રમ્પે કોના પર ઠાલવ્યો દોષ

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube