Most Expenses Houses in India: Antiliaથી શાહી હવેલી સુધી, અબજોપતિઓનાં ભવ્ય ઘરોમાં શું છે ખાસ

ભારતના અતિધનિક લોકોની સંપત્તિની ઓળખ હંમેશાં તેમની કાર, યૉટ કે ખાનગી વિમાનથી જ થતી નથી. ઘણી વખત તેમનું ઘરનું સરનામું જ વધુ મોટી કહાની કહી જાય છે. મુંબઈના અલ્ટામાઉન્ટ રોડ, માલાબાર હિલ, બ્રીચ કેન્ડી અને વરલીથી લઈને દિલ્હીના લુટિયન્સ વિસ્તારમાં દેશનાં કેટલાંક સૌથી સમૃદ્ધ પરિવારોએ અતિમૂલ્યવાન મિલકતોને અસાધારણ ખાનગી રહેઠાણોમાં ફેરવી છે.

આવા રહેઠાણો માટે ‘ઘર’ શબ્દ પણ નાનો લાગે. કેટલીક ઇમારતો મુંબઈના આકાશમાં અનેક માળ સુધી ઊંચી જાય છે, જ્યારે કેટલીક વિશાળ જમીન, ઐતિહાસિક સ્થાપત્ય, બગીચા અને સમુદ્રના નજારા ધરાવે છે. મુકેશ અંબાણીનું Antilia સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ છે, પરંતુ દેશના ઉદ્યોગપતિ પરિવારોની ભવ્ય મિલકતોની યાદી ત્યાં પૂરી થતી નથી. જોકે, આ ખાનગી ઘરો માટે દર્શાવાતી કિંમતો મોટેભાગે મીડિયા અથવા બજારના અંદાજ છે. તેમને કંપનીઓના ઓડિટ થયેલા મૂલ્યાંકન સાથે સીધાં સરખાવી શકાય નહીં.

Antilia: મુકેશ અંબાણીનું અંદાજિત ₹15,000 કરોડનું મુંબઈનું ઘર

ભારતમાં એવું કોઈ ઘર હોય જેને લગભગ પરિચયની જરૂર ન પડે, તો તે Antilia છે. મુંબઈના અલ્ટામાઉન્ટ રોડ પર આવેલું આ રહેઠાણ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીનું ખાનગી નિવાસસ્થાન છે. Guinness World Records તેને વિશ્વના સૌથી મોટા ખાનગી ઘર અને સૌથી ઊંચા ઘર તરીકે માન્યતા આપે છે. આ 27 માળની ઇમારત આશરે 173 મીટર, એટલે કે 568 ફૂટ ઊંચી છે. સામાન્ય ગગનચુંબી ઇમારતની સરખામણીએ તેમાં માળ ઓછા છે, કારણ કે અનેક માળની છત અસાધારણ રીતે ઊંચી છે. Guinnessના જણાવ્યા અનુસાર, તેનો કુલ રહેણાંક ફ્લોર વિસ્તાર લગભગ 37,000 ચોરસ મીટર અથવા 4 લાખ ચોરસ ફૂટ છે. ઇમારત લગભગ 48,780 ચોરસ ફૂટના પ્લોટ પર ઊભી છે. શિકાગોની આર્કિટેક્ચર કંપની Perkins & Willએ તેની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી અને બાંધકામ 2010માં પૂર્ણ થયું હતું. અહીં ત્રણ હેલિપેડ, અનેક સ્વિમિંગ પૂલ, હેલ્થ સ્પા, થિયેટર અને 168 કાર માટે પાર્કિંગ છે. અહેવાલો અનુસાર, રહેઠાણમાં લગભગ 600 કર્મચારીઓ કામ કરે છે. Antiliaની કિંમત અંગેના અંદાજોમાં મોટો તફાવત છે. અગાઉના અહેવાલોમાં બાંધકામ ખર્ચ કરોડો ડૉલરમાં દર્શાવાયો હતો, જ્યારે પછીના અંદાજોમાં મિલકતનું મૂલ્ય ઘણું વધારે ગણાવાયું. ભારતીય મીડિયામાં પ્રચલિત ₹15,000 કરોડનો આંકડો સત્તાવાર વેચાણ મૂલ્યને બદલે અંદાજ તરીકે સમજવો જરૂરી છે. નામ પાછળની કહાની: Antiliaનું નામ એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં અસ્તિત્વ ધરાવતો હોવાનું કહેવાતા પૌરાણિક ટાપુ ‘Antillia’ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.

JK House: ગૌતમ સિંઘાનિયાનું ઊંચું વૈભવી રહેઠાણ

અલ્ટામાઉન્ટ રોડ પર જ આવેલું JK House રેમન્ડ ગ્રૂપના ચેરમેન ગૌતમ સિંઘાનિયા સાથે સંકળાયેલું ખાનગી રહેઠાણ છે. લગભગ 145 મીટર ઊંચી આ ઇમારત મુંબઈનાં સૌથી ઊંચાં ખાનગી રહેણાંક માળખાંમાં સામેલ છે. વિશાળ જમીન પર ફેલાયેલા પરંપરાગત બંગલાની જગ્યાએ JK Houseમાં ઊંચાઈ દ્વારા વૈભવ ઊભું કરાયું છે. અહેવાલોમાં અહીં અનેક રહેણાંક માળ, સ્વિમિંગ પૂલ, સ્પા, જિમ, મનોરંજનની જગ્યાઓ, ટેરેસ અને વિશાળ પાર્કિંગ હોવાનું જણાવાયું છે. તેની ઊંચાઈ અને સ્થાનને કારણે દક્ષિણ મુંબઈનો વિસ્તૃત નજારો મળે છે. મીડિયા અહેવાલોમાં મિલકતનું અંદાજિત મૂલ્ય લગભગ ₹6,000 કરોડ દર્શાવવામાં આવે છે. જોકે, આ રકમને નિશ્ચિત બજાર કિંમત સાબિત કરતો તાજેતરનો જાહેર વ્યવહાર ઉપલબ્ધ નથી. Antiliaની નજીક હોવાથી JK Houseએ પણ અલ્ટામાઉન્ટ રોડને ભારતનાં લક્ઝરી રિયલ એસ્ટેટનાં સૌથી ચર્ચિત સરનામાંઓમાં સ્થાન અપાવ્યું છે.

Lincoln House: સાયરસ પૂનાવાલાની ₹750 કરોડના સોદાવાળી ઐતિહાસિક હવેલી

Lincoln House માત્ર મોંઘી મિલકત નથી. તેનો ઇતિહાસ કોઈ ઐતિહાસિક ફિલ્મની કહાની જેવો છે. મુંબઈના બ્રીચ કેન્ડી વિસ્તારમાં આવેલી બે એકરની આ મિલકત મૂળ ‘વાંકાનેર હાઉસ’ તરીકે ઓળખાતી હતી. વર્ષ 1933માં વાંકાનેરના મહારાજા માટે તેનું બાંધકામ કરાયું હતું. બ્રિટિશ આર્કિટેક્ટ ક્લોડ બેટલીએ હવેલીની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી. વર્ષ 1957માં મિલકત અમેરિકાની સરકારને લીઝ પર આપવામાં આવી હતી અને પછી તે મુંબઈમાં અમેરિકાના કોન્સ્યુલેટ જનરલનું સ્થળ બની. વર્ષ 2015માં સાયરસ પૂનાવાલાએ અહેવાલ મુજબ ₹750 કરોડના સોદામાં આ મિલકત હસ્તગત કરી હતી. હવેલીનો બાંધકામ વિસ્તાર લગભગ 50,000 ચોરસ ફૂટ છે અને તેને ગ્રેડ-III હેરિટેજ મિલકત તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે. આ સોદો મુંબઈના રિયલ એસ્ટેટમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો. જોકે, મિલકતની માલિકી અને કબજા અંગે નિયમનકારી તથા કાનૂની જટિલતાઓ રહી છે. તેથી ખરીદીની રકમને સામાન્ય લક્ઝરી ઘરના સરળ અને પૂર્ણ વેચાણ વ્યવહાર જેવી ગણવી યોગ્ય નથી.

Gulita: ઈશા અંબાણી અને આનંદ પિરામલનું ₹450 કરોડના સોદાથી જોડાયેલું ઘર

વરલીનું સમુદ્ર તરફ મુખ ધરાવતું Gulita ઈશા અંબાણી અને આનંદ પિરામલનાં ચર્ચિત લગ્નની આસપાસ વધુ જાણીતું બન્યું હતું. પિરામલ પરિવારે આ મિલકત અહેવાલ મુજબ ₹450 કરોડમાં ખરીદી હતી. ત્યારબાદ તેને ઈશા અને આનંદ માટે વૈભવી રહેઠાણમાં વિકસાવવામાં આવી. અગાઉ હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર અહીં તાલીમ કેન્દ્ર ચલાવતું હતું. પિરામલ પરિવારે 2012માં મિલકત માટેની બિડ જીતી હતી અને બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC)એ 2018માં તેમાં વસવાટની મંજૂરી આપી હતી. પાંચ માળમાં ફેલાયેલા રહેઠાણનો વિસ્તાર લગભગ 50,000 ચોરસ ફૂટ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આરબ સમુદ્રનો નજારો તેની સૌથી મોટી વિશેષતાઓમાં સામેલ છે. Gulita શરૂઆતથી ભવ્ય ખાનગી ઘર નહોતું. કોર્પોરેટ મિલકતમાંથી ખાનગી હવેલીમાં થયેલું તેનું રૂપાંતર મુંબઈના લક્ઝરી રિયલ એસ્ટેટમાં થતા મોટા ફેરફારનું ઉદાહરણ છે.

Jatia House: બિરલાનો ₹425 કરોડનો માલાબાર હિલ બંગલો

Jatia House અબજોપતિઓના વૈભવનું અલગ સ્વરૂપ રજૂ કરે છે. અહીં ઊંચાઈને બદલે વિશાળ જમીન અને ખુલ્લી જગ્યાઓનું મહત્વ છે. કુમાર મંગલમ બિરલાએ 2015માં હરાજી દ્વારા મલબાર હિલની આ સમુદ્ર તરફ મુખ ધરાવતી મિલકત (Sea facing property) ₹425 કરોડમાં ખરીદી હતી. તે સમયના અહેવાલો અનુસાર, તેનો બાંધકામ વિસ્તાર લગભગ 25,000 ચોરસ ફૂટ અને કુલ પ્લોટ લગભગ 30,000 ચોરસ ફૂટનો હતો. લિટલ ગિબ્સ રોડ પર આવેલા આ બંગલામાં ખુલ્લી જગ્યાઓ, બગીચા અને આંગણાંનો પણ સમાવેશ થાય છે. તે સમયે મુંબઈના સૌથી મોટા વ્યક્તિગત રહેણાંક સોદાઓમાં તેની ગણના થતી હતી. Jatia Houseનું મૂલ્ય જમીન, પ્રાઈવેસી, સ્થળ અને આવા બંગલાની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતામાં રહેલું છે. દક્ષિણ મુંબઈમાં આ તમામ બાબતોનું સંયોજન અત્યંત મોંઘું બની શકે છે.

Lutyens': દિલ્હીમાં અદાણીની ₹400 કરોડની મિલકત

આ યાદીની છેલ્લી મિલકત મુંબઈથી દૂર નવી દિલ્હીના પ્રતિષ્ઠિત લુટિયન્સ વિસ્તારમાં આવેલી છે. વર્ષ 2020માં ગૌતમ અદાણીના નેતૃત્વવાળા અદાણી ગ્રૂપની Adani Properties Pvt Ltdએ આદિત્ય એસ્ટેટ્સની નાદારી કાર્યવાહી દરમિયાન ભગવાન દાસ રોડ પરના એક સદીથી વધુ જૂના બંગલા માટે સફળ બિડ કરી હતી. અહેવાલ મુજબ, વ્યવહારનું મૂલ્ય ₹400 કરોડ હતું. આ મિલકત લગભગ 3.4 એકર જમીન પર આવેલી છે અને તેનો બાંધકામ વિસ્તાર 25,000 ચોરસ ફૂટથી વધુ છે. મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, તેમાં સાત બેડરૂમ, છ લિવિંગ અને ડાઇનિંગ રૂમ, એક સ્ટડી, કર્મચારીઓનાં રહેઠાણ અને લગભગ 7,000 ચોરસ ફૂટનો ખુલ્લો બગીચો છે. મુંબઈનાં ઊંચાં રહેઠાણોની સરખામણીએ અહીં જમીન સૌથી મોટું વૈભવ છે. દિલ્હીના કડક નિયંત્રણ ધરાવતા અને પ્રતિષ્ઠિત વિસ્તારમાં અનેક એકર ખાનગી જગ્યા ધરાવવી પોતે જ દુર્લભ બાબત છે.

આ ઘરોની કિંમતો સીધી કેમ સરખાવી શકાય નહીં?

આ મિલકતોની ખાસિયત એ છે કે વૈભવની કોઈ એક જ વ્યાખ્યા નથી. Antilia વિશાળ કદ અને એન્જિનિયરિંગ માટે ઓળખાય છે. JK House ઊંચી ઇમારતમાં વૈભવી જીવનશૈલી રજૂ કરે છે. Lincoln House રાજવી અને રાજદ્વારી ઇતિહાસ ધરાવે છે. Gulita સમુદ્રના નજારા અને આધુનિક સ્થાપત્યનું સંયોજન છે, જ્યારે Jatia House દક્ષિણ મુંબઈના દુર્લભ બંગલાના મૂલ્યને દર્શાવે છે. લુટિયન્સ દિલ્હીની અદાણી સાથે જોડાયેલી મિલકતમાં સ્થાપત્ય જેટલું જ જમીનનું ક્ષેત્રફળ મહત્વપૂર્ણ છે. ખાનગી મિલકતનું મૂલ્યાંકન જમીનના ભાવ, પુનર્વિકાસની શક્યતા, હેરિટેજ નિયંત્રણો અને સોદાની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી ₹750 કરોડની ખરીદી, ₹5,000 કરોડનો મીડિયા અંદાજ અને અટેચમેન્ટ કાર્યવાહીનું સત્તાવાર મૂલ્યાંકન એક જ ધોરણે મૂકવાં યોગ્ય નથી. ભારતનાં સૌથી મોંઘાં વિસ્તારોમાં ઘર માત્ર રહેઠાણ નથી. તેમાં જમીન, ઇતિહાસ, સ્થાપત્ય, ગોપનીયતા અને ઘણી વખત શહેરની પોતાની કહાની પણ સમાયેલી હોય છે.

આ પણ વાંચો: Crude Oil Shock: પાછલાં ત્રણ દાયકામાં વૈશ્વિક ક્રૂડ આંચકાને ભારતીય બજારે કેવી રીતે પચાવ્યો

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube